| ชื่อเรื่อง | : | การพัฒนาและผลิตชุดการตรวจสำเร็จรูปเพื่อวินิจฉัยโรคเมลิออยโดสิส |
| นักวิจัย | : | ธารารัชต์ ธารากุล , Tararaj Dharakul |
| คำค้น | : | Biochemistry , Biological sciences , Biology and biochemistry , BT-38-06-HIM-14-11 , Burkholderia pseudomallei , Diagnostic reagents and test kits , Latex Agglutination , Melioidosis , Polymerase chain reaction , ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ , สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ , โรคเมลิออยโดสิส |
| หน่วยงาน | : | สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ |
| ผู้ร่วมงาน | : | - |
| ปีพิมพ์ | : | 2541 |
| อ้างอิง | : | http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/2143 |
| ที่มา | : | - |
| ความเชี่ยวชาญ | : | - |
| ความสัมพันธ์ | : | - |
| ขอบเขตของเนื้อหา | : | - |
| บทคัดย่อ/คำอธิบาย | : | โรคเมลิออยโดสิสเป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุขของประเทศไทย โดยเป็นสาเหตุการตายที่สำคัญที่สุดของโรคติดเชื้อในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และมีอุบัติการสูงในประเทศอื่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปัญหาสำคัญในการดูแลผู้ป่วยโรคนี้คือ ผู้ป่วยที่มีการติดเชื้อในกระแสเลือดจะเสียชีวิตอย่างรวดเร็ว และการวินิจฉัยโรคทางคลินิกทำได้ยากเนื่องจากมีอาการทางคลินิกคล้ายคลึงกับ โรคติดเชื้อรุนแรงอื่น ดังนั้นการตรวจทางห้องปฏิบัติการโดยการเพาะเชื้อจึงเป็นวิธีการหลักที่ใช้ใน การวินิจฉัยซึ่งมีผลต่อวิธีการรักษาผู้ป่วย คณะผู้วิจัยจึงได้พัฒนาวิธีการวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการในการตรวจหา และยืนยันชนิดของเชื้อได้อย่างรวดเร็ว โดยใช้ 2 แนวทางหลักคือ การใช้วิธี Latex agglutination เพื่อตรวจหาแอนติเจนของเชื้อ B.pseudomallei หลังจากที่ได้เพาะเลี้ยงเชื้อแล้วในระยะสั้น และการตรวจหาสารพันธุกรรมของเชื้อโดยวิธีพีซีอาร์ (polymerase chain reaction) โดยทั้งสองวิธีมุ่งที่จะสามารถให้การวินิจฉัยได้อย่างรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพสูงสุดที่สามารถจะประยุกต์ใช้ได้ในสถานการณ์จริงทางคลินิก คณะผู้วิจัยได้ผลิตเซลล์ฮัยบริโดมาซึ่งสร้างโมโนโคลนัลแอนติบอดี Bps-L1 ที่มีความจำเพาะอย่างสูงต่อ lipopolysaccharide (LPS) ของเชื้อ B.pseudomallei โดยไม่ทำปฏิกิริยากับเชื้ออื่น ๆ และได้นำโมโนโคลนัลแอนติบอดี ดังกล่าวมาผลิตชุดการตรวจ Latex agglutination แบบสำเร็จรูป ซึ่งได้นำไปทดสอบภาคสนามแบบ prospective ที่ห้องปฏิบัติการตรวจวินิจฉัยโรคในเขตที่มีโรคเมลิออยโดสิสชุกชุม การทดสอบภาคสนามที่โรงพยาบาลบุรีรัมย์ซึ่งใช้ระบบเพาะเชื้อตามปรกติโดยใช้ น้ำเพาะเชื้อจากเลือดผู้ป่วยที่ตรวจพบเชื้อ gram-negative bacteria มาทดสอบกับชุดการตรวจสำเร็จรูป พบว่ามี sensitivity และ specificity ถึง 100% ส่วนการทดสอบที่โรงพยาบาลศูนย์ขอนแก่นซึ่งใช้ระบบเพาะเชื้ออัตโนมัติ โดยใช้น้ำเพาะเชื้อจากเลือดผู้ป่วยจากขวดน้ำเลี้ยงเชื้อสำเร็จรูป BacT/Alert ที่เครื่องส่งสัญญาณแจ้งว่ามีเชื้อขึ้น พบว่ามี sensitivity และ specificity 76.3% และ 95.0% ตามลำดับ ซึ่งเป็นเพราะมีจำนวนเชื้อในขวดดังกล่าวน้อยและมีสารบางอย่างยับยั้ง ปฏิกิริยาเกาะกลุ่ม ในการตรวจหาสารพันธุกรรมของเชื้อโดยวิธีพีซีอาร์ คณะผู้วิจัยได้ออกแบบ primer ในบริเวณ 16S rRNA gene ที่มีความจำเพาะ 100% กับเชื้อ B. pseudomallei และไม่ amplify DNA ของเชื้อกลุ่มอื่น และได้พัฒนาวิธี PCR ให้มีความไวสูง โดยใช้วิธีดังกล่าวในการตรวจหาสารพันธุกรรมของเชื้อในสิ่งส่งตรวจทางคลินิก ได้และได้พัฒนาเป็นชุดการตรวจสำเร็จรูป นอกจากนี้ primer ที่ได้พัฒนาขึ้นนี้ ได้มีกลุ่มผู้วิจัยอื่นนำไปใช้ในการตรวจหาเชื้อในทางคลินิกและทางระบาดวิทยา ซึ่งได้รายงานแล้วว่าได้ผลดีมาก อย่างไรก็ตามวิธีพีซีอาร์ยังมีขั้นตอนการปฏิบัติงานที่ซับซ้อน และปฏิกิริยาอาจถูกยับยั้งได้ไดยสารบางอย่างในขวดเพาะเลี้ยงเชื้อ ดังนั้นถึงแม้ว่าวิธีนี้จะมีความไวสูงก็อาจไม่เหมาะในการใช้งานในสถานการณ์ จริงในการวินิจฉัยเชื้อที่เพาะเลี้ยงจากเลือด ผลการศึกษานี้สรุปได้ว่าชุดการตรวจสำเร็จรูป Latex agglutination ที่ได้พัฒนาขึ้นโดยใช้โมโนโคลนัลแอนติบอดีจำเพาะต่อส่วน LPS ของเชื้อ B. pseudomallei สามารถใช้งานได้ดีในภาคสนามในห้องปฏิบัติการโรคติดเชื้อในแหล่งระบาดของโรค โดยเฉพาะในระบบเพาะเชื้อปรกติที่ใช้อยู่ในโรงพยาบาลส่วนใหญ่ในภาคตะวันออก เฉียงเหนือ โดยมีความไวและจำเพาะสูงน่าพอใจและสามารถให้ผลรวดเร็วภายใน 5 นาที จึงย่นระยะเวลาในการวินิจฉัยได้ถึง 1-2 วัน ในระหว่างการศึกษาในโครงการนี้ คณะผู้วิจัยได้ตีพิมพ์ผลงานการวิจัยในวารสารระดับนานาชาติ 3 เรื่อง และกำลังส่งไปตีพิมพ์อีก 1 เรื่อง |
| บรรณานุกรม | : |
ธารารัชต์ ธารากุล , Tararaj Dharakul . (2541). การพัฒนาและผลิตชุดการตรวจสำเร็จรูปเพื่อวินิจฉัยโรคเมลิออยโดสิส.
ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ธารารัชต์ ธารากุล , Tararaj Dharakul . 2541. "การพัฒนาและผลิตชุดการตรวจสำเร็จรูปเพื่อวินิจฉัยโรคเมลิออยโดสิส".
ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ธารารัชต์ ธารากุล , Tararaj Dharakul . "การพัฒนาและผลิตชุดการตรวจสำเร็จรูปเพื่อวินิจฉัยโรคเมลิออยโดสิส."
ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2541. Print. ธารารัชต์ ธารากุล , Tararaj Dharakul . การพัฒนาและผลิตชุดการตรวจสำเร็จรูปเพื่อวินิจฉัยโรคเมลิออยโดสิส. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2541.
|
