การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์(1)เพื่อวิเคราะห์การปลูกฝังจิตสำนึกความเป็นไทยที่พึงประสงค์แก่เยาวชนไทยในบริบทสังคมไทยปัจจุบัน(2)เพื่อศึกษาบทบาทของการศึกษาที่มีต่อการปลูกฝังจิตสำนึกความเป็นไทยที่พึงประสงค์แก่เยาวชนไทยในบริบทสังคมไทยปัจจุบัน (3)เพื่อนำเสนอแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อปลูกฝังจิตสำนึกความเป็นไทยที่พึงประสงค์แก่เยาวชนไทยในบริบทสังคมไทยปัจจุบัน วิธีการดำเนินการวิจัยใช้การศึกษาเอกสาร การวิจัยเชิงปริมาณ การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถามเยาวชนไทยที่ศึกษาในสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาในประเทศในเขตกรุงเทพมหานคร 1 แห่งได้แก่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสถาบันอุดมศึกษาในเขตภูมิภาค 2 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยบูรพาและมหาวิทยาลัยนเรศวร รวมทั้งคณาจารย์ผู้สอนในสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาในประเทศ ในเขตกรุงเทพมหานคร 1 แห่งได้แก่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสถาบันอุดมศึกษาในเขตภูมิภาค 2 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยบูรพา และมหาวิทยาลัยนเรศวร การสัมภาษณ์เชิงลึก การจัดสนทนากลุ่ม และการเสนอแนวทางการจัดการศึกษาต่อผู้เชี่ยวชาญ ผลการวิจัยพบว่า 1.นิสิตและคณาจารย์ส่วนใหญ่ตระหนักถึงคุณค่าของความเป็นไทยและเห็นว่าความเป็นไทยที่พึงประสงค์ที่ควรปลูกฝังแก่เยาวชนไทยในบริบทสังคมไทยปัจจุบันมากที่สุด ได้แก่ มีความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ รองลงมาได้แก่ มีความกตัญญูรู้คุณ และซื่อสัตย์สุจริต 2.นิสิตและคณาจารย์ส่วนใหญ่เห็นว่าการศึกษามีบทบาทสำคัญในการปลูกฝังจิตสำนึกความเป็นไทย โดยเริ่มตั้งแต่การอบรมสั่งสอนจากสถาบันครอบครัว การจัดการเรียนการสอนของสถาบันการศึกษา รวมทั้งการส่งเสริมการเรียนรู้จากทุกภาคส่วนของสังคม โดยเฉพาะองค์กรสื่อสารมวลชน 3.นิสิตและคณาจารย์ส่วนใหญ่เห็นว่าแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อปลูกฝังจิตสำนึกความเป็นไทยที่สำคัญ ได้แก่ การปลูกฝังจิตสำนึกความเป็นไทยแก่เยาวชนให้ตระหนักถึงคุณค่าของความเป็นไทย การบูรณาการทางวัฒนธรรมในสังคม การประสานและพัฒนาความร่วมมือของครอบครัว สถาบันการศึกษา ชุมชน สังคม และองค์กรต่างๆทุกภาคส่วน รวมทั้งการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ เพื่อรักษาและสืบทอดความเป็นไทยให้คงอยู่สืบไป The present research aimed to examine the inculcation awareness of desired Thainess among Thai youth in the context of contemporary Thai society,explore the role of education in this regard,offer viable options on the arrangement of educational approaches for this particular purpose. Methodologies were documentary, quantitative and qualitative researches, while the data collection tool is questionnaires. They were distributed to Thai youth studying in 3 tertiary institutions of Thailand: Chulalongkorn University in Bangkok, Burapha and Naresuan Universities in the upcountry as well as to the faculty of those 3 universities. In addition, indepth interview, focus group discussion and delivering presentation on the arrangement of education approaches to experts were also used as data collection instrument.The results are: 1. Most of the students and teachers recognize the Thainess values and realize the appropriate Thainess characteristics. The Thainess characteristics which should be inculcated in Thai youth the most in the context of Thai society at present are: being devoted to the nation, religion and the king. Secondary placed values are: gratitude and honesty. 2. Most of the students and teachers realize that education takes an important part in implanting the Thainess, beginning with the teachings from family institution, classes provided by educational institutions, including, enhancing learning process from every part of the society, especially in mass-media institutions. 3. Most of the students and teachers recognize that the most important educational provision guidelines for inculcating the Thainess are: an indoctrination of Thainess to Thai youth so they will be aware of the Thainess values, a cultural integration in society, a co-operation and development of families, educational institutions, communities, society and organizations from every part of the society together with the development in learning process in order to preserve and pass the Thainess on forever.