วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

ศึกษาถึงผลทางกฎหมายของสัญญารับตั้งครรภ์แทน และวิเคราะห์กฎหมายที่เกี่ยวข้องว่า จะนำมาปรับใช้กับการตั้งครรภ์แทนได้เพียงใด ผลการวิจัยพบว่า นักกฎหมายส่วนใหญ่มีความเห็นว่า สัญญารับตั้งครรภ์แทนมีผลใช้บังคับโดยชอบด้วยกฎหมาย แต่ผลแห่งสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมต้องเป็นไปตามกฎหมายในปัจจุบัน ซึ่งกฎหมายที่มีอยู่ไม่สามารถเอื้อประโยชน์ให้กับคู่สัญญาได้เท่าที่ควร และยังคงมีปัญหาอันเกิดจากการนำกฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบัน มาปรับใช้กับการตั้งครรภ์แทน จากการวิจัยมีข้อเสนอแนะว่า ในขณะที่ยังไม่มีการบัญญัติกฎหมายเกี่ยวกับการตั้งครรภ์แทน โดยเฉพาะจะต้องพยายามที่จะแสดงเหตุผลทางนิติศาสตร์ เพื่อให้นักกฎหมายให้ความเห็นชอบกับสัญญารับตั้งครรภ์แทน และต้องมีมาตรการบังคับให้คู่สัญญาปฏิบัติตามสัญญา ในส่วนที่เกี่ยวกับการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมอย่างเคร่งครัด ทั้งนี้เพื่อให้บรรลุตามเจตนารมณ์ของคู่สัญญา รวมทั้งเพื่อคุ้มครองสวัสดิภาพของเด็ก ที่จะเกิดมาให้มีสถานภาพทางครอบครัวที่มั่นคง นอกจากนี้สัญญารับตั้งครรภ์แทนอาจกำหนดค่าทดแทนที่มิใช่ในเชิงพาณิชย์ให้กับหญิงที่รับตั้งครรภ์แทน ในอนาคตจำเป็นต้องมีกฎหมายเฉพาะมารองรับเกี่ยวกับการตั้งครรภ์แทนเป็นกรณีพิเศษ กล่าวคือ กฎหมายต้องกำหนดแบบของสัญญารับตั้งครรภ์แทน สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชองของหญิงที่รับตั้งครรภ์แทน คู่สมรสที่ขอให้ตั้งครรภ์แทน และฐานะของเด็กที่จะเกิดมา รวมทั้งค่าทดแทนที่หญิงที่รับตั้งครรภ์แทนควรจะได้รับ นอกจากนี้กฎหมายพิเศษนี้จะต้องกำหนดเกี่ยวกับเรื่องสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบ ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับผลของการตั้งครรภ์แทน โดยให้มีบทบัญญัติเฉพาะรองรับที่เกี่ยวกับปัญหาครอบครัวและมรดก อันมีลักษณะแตกต่างกับประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์โดยทั่วไป