ครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากชนิด นิเวศวิทยา และความสัมพันธ์ ระหว่างการกระจายทางภูมิศาสตร์กับปัจจัยทางนิเวศวิทยาของแหล่งอาศัยของแมลงริ้นดำใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย เก็บตัวอย่างแมลงริ้นดำและข้อมูลด้านนิเวศวิทยา ของแหล่งอาศัยในฤดูฝน ฤดูหนาว และฤดูร้อน ระหว่างเดือนมิถุนายน 2550 ถึงเดือนเมษายน 2551 รวมจำนวนแหล่งอาศัยที่เก็บทั้งสิ้น 144 แหล่ง จำแนกชนิดแมลงริ้นดำโดยสัณฐานวิทยา ควบคู่กับการใช้เทคนิคเซลล์พันธุศาสตร์ โดยการเปรียบเทียบแบบแผนการเรียงตัวของแบนด์ โพลีทีนโครโมโซม พบแมลงริ้นดำทั้งสิ้น 19 สปีซีส์ เป็นสปีซีส์ใหม่ที่ไม่มีรายงานการพบมาก่อน 1 สปีซีส์ คือ Simulium kuvangkadilokae วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความหลากชนิดกับ ปัจจัยทางนิเวศวิทยาของแหล่งอาศัย พบว่าแหล่งอาศัยที่มีความหลากชนิดสูงเป็นแหล่งน้ำไหล ขนาดใหญ่ มีวัสดุพื้นลำธารขนาดใหญ่ อุณหภูมิของน้ำต่ำ อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลมาก และมี พืชริมน้ำหนาแน่น การวิเคราะห์บทบาทของปัจจัยทางนิเวศวิทยาของแหล่งอาศัยต่อการ ปรากฎ/ไม่ปรากฎของสปีซีส์ พบว่าปัจจัยที่มีบทบาทสำคัญได้แก่ ขนาดของลำธาร ความเร็ว ของกระแสน้ำ และพืชริมน้ำ ผลการศึกษานี้สอดคล้องกับการศึกษาในภูมิภาคอื่นๆของโลก แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของปัจจัยดังกล่าวต่อการกระจายทางภูมิศาสตร์ของแมลงริ้นดำ การ เปรียบเทียบค่าปัจจัยทางนิเวศวิทยาของแหล่งอาศัยระหว่างพื้นที่ป่ากับพื้นที่การเกษตร พบว่า มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แหล่งอาศัยในพื้นที่การเกษตรมีอุณหภูมิและค่าการ นำไฟฟ้าของน้ำสูงกว่า และมีพืชริมน้ำน้อยกว่า แหล่งอาศัยในพื้นที่ป่ามีความหลากชนิด มากกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 3.61 P < 0.001) โดยพบว่าแมลงริ้นดำ S. siamense พบมากที่สุดในพื้นที่ป่า (73%) อย่างไรก็ตามแมลงริ้นดำสปีซีส์อื่นๆสามารถพบในความถี่ ค่อนข้างสูง (>20%) เช่นเดียวกัน แหล่งอาศัยในพื้นที่การเกษตรมีความหลากหลายต่ำ พบ แมลงริ้นดำ S. aureohirtum ในแหล่งอาศัยส่วนใหญ่ (>80%) โดยเป็นแหล่งอาศัยที่พบ S. aureohirtum เพียงสปีซีส์เดียว 27% ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงของแหล่ง อาศัยจากการทำเกษตรกรรม มีผลกระทบอย่างมากต่อความหลากชนิดและโครงสร้างสังคมของ แมลงริ้นดำ The objectives of this study are to examine patterns of species distribution and species richness and to compare black fly species richness and species assemblages in forest and agricultural streams in Thailand. A total of 144 collections were made from 70 stream sites between June 2007 and May 2008. Of the 19 black fly species found in these collections, all were found in forest sites but only 13 species were found in agricultural sites. High species richness was associated with larger, faster and cooler streams with larger streambed particles and the presence of riparian trees. Logistic regression analyses revealed that stream size, velocity and riparian vegetation are among the most important factors determining patterns of spatial distribution. The results are largely consistent with studies in other zoogeographic regions, suggesting the existence of general rules for black fly species distributions. Comparisons of the physicochemical conditions between forest and agricultural streams indicated that streams in agricultural areas are warmer, with higher conductivity and fewer riparian trees. Species richness was significantly higher in forest than in agricultural streams (t = 3.61 P < 0.001). Streams in forest areas were predominantly occupied by S. siamense (73%) but other species were also found at a relatively high frequency (>20%) of the sampling sites. In contrast, streams in agricultural areas were predominantly occupied by S. aureohirtum (>80%) where it was the sole black fly species at 27% of the sites. The results indicate that agricultural land use has a significantly detrimental impact on black fly diversity and species assemblages