วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการตรวจวินิจฉัยโรคมาลาเรียเชื้อฟัลซิปารัมและเชื้อไวแวกซ์ โดยอาสาสมัครมาลาเรียชุมชน จังหวัดตาก ด้วยชุดตรวจเชื้อมาลาเรียสำเร็จรูป วิธี Rapid Malaria Test (OptiMAL(R)) เปรียบเทียบกับวิธีการตรวจฟิล์มโลหิตแบบหนาที่ย้อมด้วยสียิมซ่า ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐาน ตัวอย่างที่ใช้เป็นตัวอย่างเลือดของประชากรที่อาศัยอยู่ใน 5 อำเภอชายแดน ไทย-พม่า จำนวน 454 รายที่มารับบริการตรวจรักษาที่ศูนย์มาลาเรียชุมชน ระหว่างเดือนกันยายน 2545 ถึงเดือนมกราคม 2546 ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างที่มารับบริการตรวจวินิจฉัยโรคมาลาเรียที่ศูนย์มาลาเรียชุมชน มีอายุเฉลี่ย 22.37 ปี ส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 63.70 เชื้อชาติไทยร้อยละ 66.50 เชื้อชาติกะเหรี่ยง, พม่า ร้อยละ 33.50 อาชีพเกษตรกรรมร้อยละ 41.40 ตรวจพบเชื้อมาลาเรียร้อยละ 14.32 (วิธีการตรวจฟิล์มโลหิตแบบหนา) เป็นชนิดฟัลซิปารัมคิดเป็นร้อยละ 66.15 เชื้อมาลาเรียชนิดไวแวกซ์ คิดเป็นร้อยละ 30.77 ที่เหลือเป็นเชื้อมาลาเรียชนิดมาลารีอีและไม่พบเชื้อมาลาเรียชนิดโอวาเล ชุดตรวจเชื้อมาลาเรียสำเร็จรูปวิธี Rapid Malaria Test (OptiMAL(R)) มีความไวร้อยละ 84.12 ความจำเพาะร้อยละ 100 ความแม่นยำ ร้อยละ 99.78 ความสามารถทำนายโรคเมื่อผลการตรวจเป็นบวก ร้อยละ 100 ความสามารถทำนายผู้ที่ไม่เป็นโรคเมื่อผลการตรวจเป็นลบร้อยละ 86.06 เชื้อมาลาเรียชนิดไวแวกซ์ มีความแตกต่างระหว่าง การตรวจพบเชื้อมาลาเรียด้วยวิธีการตรวจฟิล์มโลหิตแบบหนาที่มีคุณภาพกับวิธีการตรวจด้วยชุดตรวจเชื้อมาลาเรียสำเร็จรูปวิธี Rapid Malaria Test (OptiMAL(R)) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ส่วนเชื้อมาลาเรียชนิดฟัลซิปารัมไม่มีความแตกต่าง (p>0.05) ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าชุดตรวจเชื้อมาลาเรียสำเร็จรูปวิธี Rapid Malaria Test (OptiMAL(R)) มีความไวสูง (84.12%) และความจำเพาะสูงมาก (100%) และถ้าความหนาแน่นของเชื้อมาลาเรียมากกว่า 100 ตัวต่อเลือด 1 ไมโครลิตร ให้ผลการตรวจไม่แตกต่างกับวิธีการตรวจฟิล์มโลหิตแบบหนาฉะนั้นชุดตรวจเชื้อมาลาเรียสำเร็จรูปวิธี Rapid Malaria Test (OptiMAL(R)) เหมาะที่จะนำมาใช้ในพื้นที่ที่พบมาลาเรียชนิดฟัลซิปารัมสูง และพื้นที่ห่างไกลซึ่งสามารถบอกผลการตรวจได้ไว และไม่ยุ่งยากในการทำฟิล์มหนาเพื่อการส่งตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ซึ่งต้องอาศัยผู้ตรวจที่มีความชำนาญกว่า