วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2540

ศึกษาการเจริญเติบโต พัฒนาการ ภาวะสุขภาพและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี ในภาคกลางของประเทศไทย กลุ่มตัวอย่าง คือ เด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี จำนวน 576 คน จากบัญชีรายชื่อโครงการสำรวจการเปลี่ยนแปลงประชากร พ.ศ. 2538-2539 ใน 8 จังหวัดภาคกลางที่สุ่มด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน การประเมินการเจริญเติบโตใช้เกณฑ์ของ Waterlow และ Gomez การประเมินพัฒนาการโดยแบบทดสอบของเดนเวอร์ที่ปรับปรุงขึ้น และจากสมุดบันทึกสุขภาพ การประเมินภาวะสุขภาพจากการสัมภาษณ์ และตรวจร่างกาย ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มเด็กตัวอย่างมีน้ำหนักเทียบอายุ ส่วนสูงเทียบอายุ และน้ำหนักเทียบส่วนสูง ต่ำกว่าค่ามาตรฐานร้อยละ 14.4, 11.5 และ 6.5 ตามลำดับ ด้านพัฒนาการประเมินโดยแบบทดสอบของเดนเวอร์ที่ปรับปรุงขึ้น พบว่า พัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดใหญ่ การใช้กล้ามเนื้อมัดเล็ก การใช้ภาษา การช่วยเหลือตนเองและสังคมและพัฒนาการรวมในกลุ่มเด็กตัวอย่าง ช้ากว่าเกณฑ์ร้อยละ 8.6, 8.4, 6.3, 6.1 และ 5.2 ตามลำดับ ส่วนการประเมินพัฒนาการโดยแบบทดสอบในสมุดบันทึกสุขภาพ พบพัฒนาการรวมในกลุ่มตัวอย่างช้ากว่าเกณฑ์ร้อยละ 12.2 ผลการทดสอบ Kappa ระหว่างแบบประเมินพัฒนาการของเดนเวอร์ที่ปรับปรุงขึ้น และจากสมุดบันทึกสุขภาพมีความตรงกันเพียงเล็กน้อย (Kappa = 0.135) ภาวะสุขภาพจากการตรวจร่างกายกลุ่มตัวอย่าง ส่วนมากพบว่าปกติ แต่มีฟันผุร้อยละ 36.7 ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโต พัฒนาการและภาวะสุขภาพ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value<0.05) ได้แก่ เพศ อายุ น้ำหนักแรกเกิด อาการตอนแรกเกิด การกินนมแม่ การกินนมผง ระยะเวลากินนมแม่ อายุเริ่มอาหารอื่นนอกจากนม ระยะเวลาพักรักษาตัวในโรงพยาบาล โอกาสในการมีกิจกรรมเพื่อส่งเสริมพัฒนาการ ระยะเวลาดูโทรทัศน์ สถานที่ในการเลี้ยงดูเด็กช่วงกลางวัน การศึกษาของบิดามารดา และผู้เลี้ยงดูเด็ก อาชีพของบิดามารดา ผู้เลี้ยงดูเด็กช่วงกลางวัน สถานภาพสมรสของบิดามารดา จังหวัดที่อยู่ เขตที่อยู่ รายได้ครอบครัว นอกจากนั้นพบว่า การเจริญเติบโต พัฒนาการ และภาวะสุขภาพ มีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันด้วย จากข้อมูลดังกล่าวสามารถนำไปเป็นแนวทางในการกำหนดกลยุทธ์ เพื่อแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับการเจริญเติบโต พัฒนาการ และภาวะสุขภาพ ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี ต่อไป