วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

ศึกษากลุ่มประชากรแพลงก์ตอนสัตว์ในคลองแพรกใหญ่ ป่าชายเลนบ้านคลองโคน จังหวัดสมุทรสงคราม โดยเฉพาะกลุ่ม Copepod, Cladocera และ Rotifer โดยเก็บตัวอย่างระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2542 ถึงเดือนพฤศจิกายน 2543 เดือนละ 1 ครั้ง ในช่วงวันนั้น 8 ค่ำของทุกเดือน โดยใช้ถุงลากแพลงก์ตอนขนาดตา 103 ไมครอน ลากตามแนวระดับในขณะน้ำกำลังขึ้น น้ำขึ้นสูงสุด และน้ำกำลังลง ตามจุดเก็บตัวอย่าง 4 สถานี จากสถานีด้านนอกที่ติดทะเล เข้าไปสู่สถานีด้านในคลองบริเวณป่าชายเลนธรรมชาติ ผลการศึกษาพบแพลงก์ตอนสัตว์ทั้งหมด 31 กลุ่ม จาก 11 ไฟลัม มีความหนาแน่นเฉลี่ยอยู่ในช่วง 4.66 x 10[superscript 4] - 3.99 x 10[superscript 6] ตัวต่อปริมาตรน้ำ 100 ลูกบาศก์เมตร โดยมี Copepods เป็นแพลงก์ตอนสัตว์กลุ่มเด่น มีความหนาแน่นประมาณร้อยละ 40 ของปริมาณแพลงก์ตอนสัตว์ทั้งหมดที่พบในแต่ละเดือน แพลงก์ตอนสัตว์กลุ่มที่พบหนาแน่นรองลงมาได้แก่ ตัวอ่อนระยะ Nauplius ของ Copepod, ตัวอ่อนของหอยฝาเดียว, ตัวอ่อนของเพรียง, Mysidacea, Zoea of Brachyura และตัวอ่อนของหอยสองฝา Copepod เป็นแพลงก์ตอนสัตว์กลุ่มเด่น พบได้ทุกสถานีและตลอดช่วงเวลาที่ทำการศึกษา พบ Copepod จาก 3 อันดับ รวม 18 ชนิด โดยมีชนิดเด่นคือ Acartia clausi, Calanus vulgaris และ Oithona brevicornis เมื่อคิดเป็นร้อยละของความหนาแน่น พบว่า Copepod ทั้ง 3 ชนิดที่เป็นชนิดเด่น มีความหนาแน่นรวมกันประมาณร้อยละ 95.35 ของความหนาแน่น Copepod ทั้งหมด ส่วน Cladocera พบ 2 ชนิดจาก 2 ครอบครัว คือ ไรน้ำน้ำจืด Diaphanosoma modigliani และไรน้ำน้ำเค็ม Evadne tergestina โดยพบมากในช่วงฤดูลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ (ฤดูแล้ง) Rotifer พบ 2 ชนิด คือ Brachionus urceolaris และ Brachious plicatilis ซึ่งเป็นชนิดที่อาศัยอยู่ในน้ำกร่อย พบในช่วงความเค็มระหว่าง 3.2-16.1 psu และพบมากในช่วงฤดูร้อนจนถึงช่วงต้นฤดูลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ (ฤดูฝน) ความเค็มเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อองค์ประกอบชนิดความหนาแน่น และการกระจายของแพลงก์ตอนสัตว์ในป่าชายเลนแห่งนี้ ปริมาณสารอาหาร และคลอโรฟิลล์ เอ เป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อแพลงก์ตอนสัตว์เช่นกัน ผลการศึกษาครั้งนี้ยังแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของแพลงก์ตอนสัตว์ ในการสร้างกลุ่มระชากรสัตว์ทะเลที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ และสัตว์ทะเลหน้าดิน ในกลุ่ม หอยสองฝา กุ้งเคย ปู และหอยฝาเดียว