วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

ศึกษาการเลือกลักษณะที่อยู่อาศัยของปลาสลิดหิน Pomacentrus cuneatus หลังการทดแทนประชากรในแนวปะการังบริเวณเกาะค้างคาว จังหวัดชลบุรี ตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2545 จนถึงต้นเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2546 โดยเก็บข้อมูลเปรียบเทียบในช่วงเวลาเช้าและช่วงเวลาเย็นเดือนละหนึ่งครั้งยกเว้นเดือนพฤษภาคมและเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2545 ที่ทำการเก็บข้อมูลเดือนละสองครั้ง การเลือกลักษณะที่อยู่อาศัยของปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็กและตัวเต็มวัยหลังการทดแทนประชากรในแนวปะการังบริเวณเกาะค้างคาว จังหวัดชลบุรีมีความแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสถานีที่ทำการศึกษา โดยบริเวณสถานี A ซึ่งเป็นด้านอับลมที่ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของเกาะทั้งที่ตื้นและที่ลึกพบปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็กและตัวเต็มวัยอาศัยอยู่ตามปะการังก้อนมากที่สุด ส่วนบริเวณสถานี B ซึ่งเป็นด้านรับลมที่ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะบริเวณที่ลึกพบปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็กอาศัยอยู่ตามเศษก้อนหินก้อนปะการังมากที่สุดแต่ปลาสลิดหิน P. cuneatus ตัวเต็มวัยจะอาศัยอยู่ตามปะการังก้อนมากที่สุด การเลือกลักษณะที่อยู่อาศัยนี้มีอิทธิพลมาจากองค์ประกอบของลักษณะที่อยู่อาศัยที่แตกต่างกันในแต่ละสถานีศึกษา ส่วนการเลือกลักษณะที่อยู่อาศัยของปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็กและตัวเต็มวัยในห้องปฏิบัติการนั้นไม่พบว่าปลามีพฤติกรรมในการเลือกลักษณะที่อยู่อาศัยอย่างเด่นชัด สำหรับการทดแทนประชากรของปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็กพบว่ามีปริมาณสูงสุดในช่วงเวลาเช้าต้นเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2545 บริเวณสถานี B ที่ลึกโดยมีค่าเท่ากับ 3.7+-1.2 ตัว/4 ม2 อาจเนื่องมาจากบริเวณสถานี B มีองค์ประกอบของลักษณะที่อยู่อาศัยที่เป็นเศษก้อนหินก้อนปะการังและปะการังตายที่มีสาหร่ายปกคลุมซึ่งเป็นแหล่งอาหารที่สำคัญของปลาสลิดหิน P. cuneatus ในสัดส่วนที่สูงกว่าที่พบในสถานี A การทดแทนของประชากรปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็กในการศึกษาครั้งนี้มีรูปแบบเป็นไปตามแบบจำลองการจำกัดการทดแทนประชากรปลา (Recruitment Limitation Model) โดยมีปริมาณการทดแทน การเลือกลักษณะที่อยู่อาศัยและปัจจัยด้านผู้ล่าเป็นตัวกำหนดสำคัญ สำหรับการศึกษาผลของปลาสลิดหิน P. cuneatus ตัวเต็มวัยและเม่นหนามดำ Diadema setosum ต่อการทดแทนประชากรของปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็กพบว่าปลาสลิดหิน P. cuneatus ตัวเต็มวัยไม่มีผลอย่างเด่นชัดต่อการทดแทนประชากรปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็ก แต่ปริมาณของเม่นหนามดำ D. setosum มีผลทำให้มีการทดแทนประชากรของปลาสลิดหิน P. cuneatus ขนาดเล็กเพิ่มขึ้น ในขณะเดียวกันพบว่าปลาสลิดหิน P. cuneatus ตัวเต็มวัยมีการแข่งขันเพื่อใช้ทรัพยากรกับเม่นหนามดำ D. setosum โดยเฉพาะทรัพยากรด้านที่อยู่อาศัยและแหล่งอาหาร