วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

วัตถุประสงค์ เพื่อประเมินค่าใช้จ่ายในการตรวจวินิจฉัยโดยการส่องกล้องระบบทางเดินอาหาร ส่วนต้นในผู้ป่วย dyspepsia ที่เริ่มมีอาการตั้งแต่อายุ 40 ปี ขึ้นไป เพื่อวินิจฉัยโรคกระเพาะอาหารและ พยาธิสภาพอื่นๆ รวมทั้งดูความสัมพันธ์ระหว่างอาการเตือน (alarm symptoms) กับอัตราการตรวจพบพยาธิสภาพที่สำคัญในระบบทางเดินอาหารส่วนต้น วิธีการศึกษา ผู้ป่วย dyspepsia ที่เริ่มมีอาการตั้งแต่อายุ 40 ปีขึ้นไป ที่มาตรวจที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ตั้งแต่วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2543 ถึง 4 มกราคม พ.ศ. 2544 จำนวน 270 คน จะได้รับการตรวจโดยการส่องกล้อง endoscopy โดยความสมัครใจ และได้รับการซักประวัติ ค่าใช้จ่ายทางตรงและทางอ้อมของผู้ป่วย และญาติที่มาด้วย รวมทั้งอาการเตือน (alarm symptoms) ข้อมูลที่ได้จะบันทึกในแบบบันทึกข้อมูล และวิเคราะห์โดยใช้สถิติพื้นฐานของการศึกษาวิจัยเชิงพรรณาแบบไปข้างหน้า ผลการศึกษา ผลการส่องกล้องผู้ป่วย dyspepsia จำนวน 270 ราย ตรวจพบพยาธิสภาพที่สำคัญ จำนวน 46 ราย ได้แก่ มะเร็งกระเพาะอาหาร 2 ราย (0.7%) peptic ulcer 40 ราย (14.8%) esophagitis 4 ราย (1.5%) ตรวจพบพยาธิสภาพที่ไม่สำคัญ ได้แก่ gastritis 101 ราย (37.4%) duodenitis 2 ราย (0.7%) hyperplastic polyp 1 ราย (0.35%) ค่าใช้จ่าย unit cost ในการตรวจพบโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร และพยาธิสภาพที่สำคัญ คิดเป็นเงิน 158,974.69 บาท และ 6,911.94 บาท ต่อราย ค่าใช้จ่าย unit cost ในการตรวจพบพยาธิสภาพที่สำคัญ มีแนวโน้มลดลง ถ้าส่องกล้อง endoscopy ในผู้ป่วยที่มีอายุมากขึ้น ผู้ป่วยที่มีอาการเตือนอย่างน้อย 1 อาการ มีอัตราการการตรวจพบพยาธิสภาพที่สำคัญในระบบทางเดินอาหารส่วนต้น มากกว่าผู้ป่วย dyspepsia ที่ไม่มีอาการเตือน คิดเป็น 18.6 เปอร์เซ็นต์ และ 9.4 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ โดยความแตกต่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ สรุป ค่าใช้จ่าย unit cost ของการส่องกล้อง endoscopy ในการตรวจพบมะเร็งกระเพาะอาหารและพยาธิสภาพที่สำคัญ มีค่าประมาณ 158,974.69 บาท และ 6,911.94 บาท ต่อราย ผู้ป่วย dyspepsia ที่มีอาการเตือนร่วมด้วยจะมีอัตราการตรวจพบพยาธิสภาพที่สำคัญในกระเพาะอาหารสูงกว่าผู้ป่วย dyspepsia ที่ไม่มีอาการเตือน แต่ความแตกต่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ