วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

ศึกษาถึง "โจร" ในบริเวณที่ราบลุ่มภาคกลางยุคการปฏิรูปการปกครอง รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และศึกษาถึงสาเหตุที่ทำให้ "โจร" มีจำนวนมากขึ้น ปัจจัยที่มีผลต่อการดำรงอยู่ของ "โจร" รวมถึงมาตรการของรัฐในการดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหา "โจร" ผลการวิจัยพบว่า จำนวน "โจร" ที่มีมากในบริเวณที่ราบลุ่มภาคกลาง ยุคการปฏิรูปการปกครอง รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีผลมาจากเศรษฐกิจการค้าข้าวที่เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ปัจจัยการผลิตที่สำคัญได้แก่ กระบือและเงินทุนเกิดภาวะขาดแคลน ทำให้ "โจร" ก่อคดีปล้นหรือลักขโมยปัจจัยการผลิตดังกล่าวขึ้นทั่วไป แต่จากการใช้ชีวิตของสังคมภายใต้ "ระบบอุปถัมภ์" ซึ่งเป็นจารีตของสังคมมาช้านาน ทำให้ "โจร" บางกลุ่ม เข้าไปพึ่งพิงผู้มีอำนาจ จนสามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างปกติ อย่างไรก็ตามพบว่ามีมาตรการในการแก้ไขปัญหา "โจร" อย่างเข้มงวดมากขึ้นตามลำดับ โดยเฉพาะภายหลังการปฏิรูปการปกครอง พ.ศ. 2435 แต่ด้วยเงื่อนไขของการดำรงอยู่ของระบบอุปถัมภ์ และปัญหาประสิทธิภาพของระบบใหม่ ทำให้การแก้ไขปัญหา "โจร" ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร