วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความคิดเห็นของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ต่องานสุขภาพจิตชุมชนในด้านการให้ความสำคัญ ปริมาณงานที่ปฏิบัติจริง และความต้องการความรู้และทักษะเพิ่มเติมในกิจกรรมดำเนินงานสุขภาพจิตชุมชน ตัวอย่างที่ศึกษาคือ อสม.ในจังหวัดนนทบุรี สระบุรี กาญจนบุรี และนครราชสีมา จำนวน 2,000 คน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2545 กุมภาพันธ์ 2546 โดยใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นซึ่งเป็นชนิดตอบเอง โดยส่งแบบสอบถามทางไปรษณีย์ อัตราการตอบกลับ 74.1% เปรียบเทียบความแตกต่างของคะแนนเฉลี่ยโดยใช้ One-Way ANOVA และ Unpaired t-test ผลการศึกษาพบว่า อสม.เป็นเพศชายต่อหญิงคิดเป็น 1:3.7 มีอายุเฉลี่ย 43.5 ปี สถานภาพสมรสคู่ (78.9%) ส่วนใหญ่จบประถมศึกษา (66.8%) มีอาชีพเกษตรกรรม(38.7%) รายได้เฉลี่ย 4,903.69 บาท/เดือน มีประสบการณ์การทำงาน อสม.เฉลี่ย 7.1 ปี บทบาทหน้าที่อื่นนอกเหนือจากการเป็น อสม. คือ กรรมการหมู่บ้าน (31.8%) ในภาพรวมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านให้ค่าคะแนนเฉลี่ยความคิดเห็นด้านความสำคัญ และความต้องการความรู้และทักษะเพิ่มในระดับมาก แต่ปริมาณงานที่ปฏิบัติจริง อยู่ในระดับปานกลาง เมื่อเปรียบเทียบปัจจัยส่วนบุคคลกับความคิดเห็นพบว่า ตัวแปร เพศ และสถานที่อยู่ ที่แตกต่างกันจะมีความคิดเห็นแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ส่วนระดับการศึกษา และรายได้ ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าอสม.ให้ความสำคัญและปฏิบัติกิจกรรมสุขภาพจิต ด้านการค้นหาและคัดกรองผู้มีปัญหาสุขภาพจิตในชุมชนได้น้อยเมื่อเปรียบเทียบกับกิจกรรมอื่นๆ เนื่องจาก อสม. ยังขาดองค์ความรู้ ทักษะ สื่อ และเทคโนโลยีด้านสุขภาพจิต ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรสนับสนุนโดยการฝึกอบรมให้ความรู้แก่อสม.อย่างต่อเนื่องและครอบคลุมทุกพื้นที่ เพื่อเป็นการเพิ่มศักยภาพของ อสม. ในการดำเนินงานสุขภาพจิตชุมชนที่มีประสิทธิภาพต่อไป