วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544

วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาข้อสรุปทั่วไปและวิเคราะห์ถึงปัจจัยที่มีผลต่อความเข้มแข็ง สถานภาพ และบทบาทของหอการค้าไทย ในฐานะกลุ่มผลประโยชน์ทางการเมือง การศึกษาใช้วิธีการวิจัยข้อมูลเอกสารและวิธีการสัมภาษณ์ ซึ่งผลการศึกษาพบว่าลักษณะทาง โครงสร้าง และ สมาชิก ของหอการค้าไทยเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อ ความเข้มแข็ง สถานภาพ และบทบาทของหอการค้าไทย ดังนี้ 1. ปัจจัยทางโครงสร้าง ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะทางโครงสร้างหอการค้าไทยเป็นแบบ เครือข่าย ทั้งในระดับกลุ่มต่อกลุ่มและในระดับกลุ่มต่อรัฐ การเกิดเครือข่ายดังกล่าวเกิดขึ้นตามบทบังคับการจัดตั้งองค์กรเป็นสำคัญ โดยความสำคัญเชิงเครือข่ายนี้ ทำให้ การรวบรวมประเด็นปัญหากลุ่มของหอการค้าไทย ทำได้อย่าง ครอบคลุม และมีพลังสนับสนุน อีกทั้งสามารถทำให้ปัญหากลายเป็นประเด็นทางนโยบายและนโยบายได้อย่างเป็นระบบผ่านเครือข่ายทางโครงสร้าง เฉพาะอย่างยิ่ง หอการค้าไทยมีเงิน เป็นโครงสร้างสำคัญสำหรับการดำเนินการของกลุ่ม 2. ปัจจัยทางสมาชิก ผลการศึกษาพบว่า สมาชิกซึ่งดำรงตำแหน่งระดับนำของหอการค้าไทย เป็นนักธุรกิจที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับการเมือง ลักษณะความสัมพันธ์ดังกล่าวมีทั้งการเข้าไปดำรงตำแหน่งทางการเมืองด้วยตนเอง โดยเฉพาะตำแหน่งในทางนิติบัญญัติซึ่งเป็นความสัมพันธ์ทางตรง และความสัมพันธ์ทางอ้อมผ่านระบบอุปถัมภ์ที่เป็นการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ ระหว่าง นักธุรกิจและผู้มีอำนาจทางการเมือง ลักษณะความสัมพันธ์ดังกล่าวคงอยู่อย่างชัดเจนตั้งแต่เริ่มก่อตั้งหอการค้าไทย จนถึงปัจจุบัน ซึ่งในบางช่วงเวลาของประวัติศาสตร์กว่า 70 ปีของหอการค้าไทย ความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกและอำนาจการเมืองช่วยให้ หอการค้าไทย เติบโต พัฒนา มากมายหลายด้าน โดยเฉพาะโครงสร้างและสถานภาพทางกฎหมาย