วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

การศึกษาเปรียบเทียบพฤติกรรม และระดับการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในเขตสุขาภิบาลที่ประธานกรรมการสุขาภิบาลมาจากการเลือกตั้ง กับสุขาภิบาลที่ประธานกรรมการสุขาภิบาลมาโดยตำแหน่ง และศึกษาถึงปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนที่อยู่ในเขตสุขาภิบาลทั้ง 2 รูปแบบ โดยเลือกศึกษาสุขาภิบาลในเขตจังหวัดนนทบุรี มีสุขาภิบาลบางศรีเมือง อำเภอเมืองนนทบุรี เป็นสุขาภิบาลที่ประธานคณะกรรมการสุขาภิบาลมาจากการเลือกตั้ง และสุขาภิบาลปลายบาง อำเภอบางกรวย เป็นสุขาภิบาลที่ประธานคณะกรรมการสุขาภิบาลมาโดยตำแหน่ง ผลการศึกษาวิจัยพบว่า การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในเขตสุขาภิบาลทั้งสองแห่งอยู่ในระดับน้อยถึงปานกลาง และมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยประชาชนในเขตสุขาภิบาลที่ประธานคณะกรรมการมาจากการเลือกตั้ง จะมีแนวโน้มการมีส่วนร่วมทางการเมืองมากกว่าสำหรับปัจจัยที่ผลต่อระดับการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในเขตสุขาภิบาลทั้งสองรูปแบบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ เพศ อายุ อาชีพ รายได้การเป็นสมาชิกกลุ่มหรือองค์กร ความคาดหวังต่อประโยชน์ของการปกครองท้องถิ่นหรือสุขาภิบาลและอุดมการณ์ประชาธิปไตย ส่วนปัจจัยที่ไม่มีผลต่อประโยชน์ของการปกครองท้องถิ่นหรือสุขาภิบาลและอุดมการณ์ประชาธิปไตย ส่วนปัจจัยที่ไม่มีผลต่อระดับการมีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ระดับการศึกษา และระยะเวลาที่อยู่ในเขตสุขาภิบาล ควรปรับปรุงโครงสร้างการบริหารงานของสุขาภิบาล ให้มีการบริหารงานในรูปคณะกรรมการที่มาจากการเลือกตั้งทั้งหมด โดยให้ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารงานของสุขาภิบาลมากขึ้น