วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2541

วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาระบบรู้จำหน่วยเสียงสระภาษาไทยโดยใช้โครงข่ายประสาทเทียม โครงข่ายประสาทเทียมที่ใช้ในงานวิจัยนี้มีโครงสร้างแบบ MLP ที่มีจำนวนชั้นซ่อนตัวหนึ่งชั้นและใช้ขั้นตอนวิธีการส่งค่าย้อนกลับในการฝึกฝน โครงข่ายประสาทเทียมจะถูกแบ่งออกเป็นโครงข่ายย่อยสำหรับรู้จำหน่วยเสียงสระเดี่ยวจากชุดคำศัพท์ที่ประกอบด้วยเสียงสระเดี่ยวภาษาไทย 9 หน่วยเสียงเพื่อการสร้างต้นแบบหน่วยเสียงที่มีประสิทธิภาพ นอกจากการรู้จำหน่วยเสียงสระเดี่ยวโดยโครงข่ายประสาทเทียมแล้วงานวิจัยนี้ได้สร้างแบบจำลองทางสถิติของช่วงความยาว เสียงสระเพื่อทำการรู้จำสระเสียงสั้น-ยาวกับชุดคำศัพท์ที่ประกอบด้วยสระเสียงสั้นยาวจำนวนน 6 เสียง ค่าลักษณะสำคัญที่ใช้ในงานวิจัยนี้ได้แก่ สัมประสิทธิ์การประมาณพันธะเชิงเส้น สัมประสิทธิ์ cepstral และความถี่ฟอร์แมนท์ ผลการทดสอบอัตราการรู้จำมีค่าร้อยละ 90.34 เมื่อใช้การแบ่งกลุ่มหน่วยเสียงสระตามความถี่ฟอร์แมนท์และใช้ค่าสัมประสิทธิ์ cepstral เป็นค่าลักษณะสำคัญ สูงกว่ากรณีที่ไม่มีการแบ่งกลุ่มหน่วยเสียงสระตามความถี่ฟอร์มแมนท์ที่มีอัตราการรู้จำร้อยละ 85.92 โดยที่ผู้พูดในชุดฝึกฝนมีจำนวน 30 คน และชุดทดสอบแบบไม่ขึ้นกับผู้พูด 20 คน