วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2541

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญคือ เพื่อศึกษากระบวนการทำข่าวของเสียงอเมริกาประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และวิเคราะห์ปัจจัยที่เข้ามามีอิทธิพลต่อกระบวนการทำข่าวตลอดจนประเมินความสามารถในการปฏิบัติงานด้านข่าวที่ปรากฏออกมาให้เห็นผ่านเนื้อหาข่าว ผู้วิจัยได้นำทฤษฎีและแนวคิด 3 กลุ่มมาใช้ในการศึกษา ประกอบด้วย กลุ่มที่ 1 ทฤษฎีโครงสร้างและหน้าที่ของสื่อมวลชน กลุ่มที่ 2 ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการทำข่าวและปัจจัยที่เข้ามามีผลต่อกระบวนการทำข่าว และกลุ่มที่ 3 ทฤษฎีการประเมินการทำหน้าที่ของสื่อมวลชน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ อันประกอบด้วยการรวบรวมข้อมูลทั้งจากการสัมภาษณ์เชิงลึกและจากการสังเกตอย่างมีส่วนร่วมในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งขององค์กร ผลจากการวิจัยพบว่า ในกระบวนการทำข่าวนั้น การมอบหมายงานข่าวซึ่งเป็นภาพรวมของการทำงานในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กระทำเพียงครั้งเดียวก่อนที่ผู้สื่อข่าวหลักจะมาประจำอยู่ ณ สำนักงานที่กรุงเทพฯ มีนโยบายขององค์กรอันได้แก่ธรรมนูญ 3 ประการเป็นกรอบหลักที่ผู้สื่อข่าวยึดถือและปฏิบัติตาม ในขณะเดียวกันผู้สื่อข่าวก็มีแนวทางในการทำงานเป็นของตนเองบนพื้นฐานของความเป็นมืออาชีพ โดยที่ขั้นตอนการปฏิบัติงานประจำวัน ผู้สื่อข่าวมีอิสระในารคัดเลือกข่าวด้วยการให้คุณค่าของข่าวภายใต้ดุลยพินิจของตนเอง มีบรรณาธิการคอยเป็นผู้กำกับดูแลและประเมินคุณค่าของข่าวนั้นๆ อีกครั้งหนึ่ง ซึ่งในกระบวนการทำข่าวมีปัจจัยภายในที่เข้ามามีอิทธิพลมากที่สุดก็คือ นโยบายขององค์กร สำหรับปัจจัยภายนอกที่เข้ามามีอิทธิพลมากที่สุด คือแหล่งข่าวลำดับแรก ที่ผู้สื่อข่าวต้องการสัมภาษณ์เพื่อนำเสียงไปประกอบรายงานข่าว และจากการประเมินเนื้อหาข่าวที่รายงานโดยผู้สื่อข่าวหลักพบว่า ข่าวส่วนใหญ่เป็นข่าวหนักที่มีความน่าสนใจในระดับนานาชาติ ซึ่งในการนำเสนอไม่ได้เป็นลักษณะเพียงเพื่อการให้ข้อมูลเท่านั้น แต่มีส่วนของความคิดเห็นจากผู้สื่อข่าวและของแหล่งข่าวลำดับแรกสอดแทรกอยู่ด้วย เนื่องจากผู้สื่อข่าวได้ใช้กระบวนการทางวาทกรรมบนจุดยืนและนโยบายขององค์กร ที่สอดคล้องกับผลประโยชน์ทางการเมืองระหว่างประเทศและภาพลักษณ์ของประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นสำคัญ ทำให้รูปแบบการนำเสนอข่าวขาดความเป็นกลางในบางครั้ง