วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544

การวิจัยนี้ได้ศึกษาปัจจัยทางสภาพแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับการจมตัวของปะการังเทียมที่สร้างบนพื้นทราย โดยศึกษาลักษณะการเคลื่อนตัวของตะกอนทรายรอบปะการังเทียม ลักษณะและรูปแบบการจมตัวของปะการังเทียม และความสัมพันธ์ของปัจจัยของสภาพแวดล้อมทางกายภาพทางทะเลที่เกี่ยวข้องกับลักษณะการจมตัวของปะการังเทียม โดยจัดวางปะการังเทียมบริเวณพื้นทะเลที่เป็นทรายของอ่าวขาม เกาะเสม็ดจังหวัดระยอง ห่างจากฝั่ง 200 เมตร ความลึกน้ำ 5-6 เมตร ทำการศึกษาในช่วงมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ โดยใช้ปะการังเทียมรูปแบบที่ใช้ในการเลี้ยงหอยเป๋าฮื้อ (Abalone reef) จำนวน 6 ก้อน หาขนาดตะกอนเฉลี่ยของพื้นทะเลโดยการขุดตะกอนจากพื้นทะเลขึ้นมา หาขนาดตะกอนที่ตกลงมาโดยใช้กระบอกดักตะกอน หาความสูงตะกอนที่เคลื่อนเข้าและออกบริเวณรอบปะการังเทียมโดยใช้เสาอ้างอิง และปริมาณตะกอนในกระบอก บันทึกภาพการจมตัว วัดค่าการจมตัวของปะการังเทียม และวัดกระแสน้ำบริเวณที่ทำการทดลอง พบว่าบริเวณที่ทำการศึกษามีขนาดตะกอนเฉลี่ยอยู่ในช่วง 0.096 ถึง 0.581 มิลลิเมตร กระแสน้ำประจำถิ่นเป็นกระแสน้ำชายฝั่งมีความเร็วกระแสน้ำในทิศตะวันออกเฉียงเหนือสูงสุดเท่ากับ 88 เซนติเมตร/วินาที เมื่อวางปะการังเทียมแล้วทำให้มีการเคลื่อนที่ของตะกอนทรายบริเวณฐานของปะการังเทียมจากด้านปะทะกระแสน้ำไปทางด้านหลังเกิดเป็นหลุมทรายด้านหน้า ความลึกหลุ่มขึ้นอยู่กับขนาดตะกอนทรายที่พื้น ความเร็วกระแสน้ำ และความสูงคลื่น หลุมดังกล่าวทำให้เกิดการจมตัวของปะการังเทียม และการฝังตัวของปะการังเทียมเกิดจากสาเหตุของการเคลื่อนตัวของตะกอน การศึกษาในครั้งนี้ชี้ว่า ในการแก้ปัญหาการจมตัวของปะการังเทียม ต้องออกแบบรูปทรงของปะการังเทียมให้มีพื้นที่ปะทะกระแสน้ำให้น้อยที่สุด และต้องจัดวางปะการังเทียมให้ขวางทิศทางกระแสน้ำประจำถิ่น และทิศทางของลมมรสุมที่มาปะทะให้น้อยที่สุด บริเวณที่เลือกเป็นบริเวณจัดสร้างควรมีความเร็วกระแสน้ำวิกฤตที่เฉพาะกับขนาดของเม็ดทรายต่ำกว่าความเร็วกระแสน้ำประจำถิ่น หลีกเลี่ยงบริเวณที่มีคลื่นมารบกวนสำหรับการพอกตะกอนทรายที่ก้อนปะการังเทียม ยังจะต้องศึกษาต่อไปว่า จะมีการพอกตะกอนทรายจนมิดก้อนปะการังเทียมหรือไม่ อัตราการพอกเป็นเท่าไร และในสภาพแวดล้อมอย่างไร ซึ่งนอกจากผลกระทบที่มีต่อปะการังเทียมแล้ว จะต้องคำนึงถึงผลกระทบหลังการจัดสร้างฯ ที่มีต่อสิ่งมีชีวิตโดยรอบ เนื่องจากการขวางทางน้ำของก้อนปะการังเทียมก่อให้เกิดการฟุ้งของตะกอนด้วย