วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

พัฒนาและตรวจสอบความตรงของโมเดลคุณภาพการศึกษา ของโรงเรียนที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน และตรวจสอบความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน ที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานระหว่างกลุ่มโรงเรียนทั้งสี่สังกัด และระหว่างกลุ่มโรงเรียนที่อยู่ในภาคภูมิศาสตร์ทั้งสี่ภาค ข้อมูลที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นข้อมูลทุติยภูมิ ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ที่รวบรวมจากแบบสอบถาม 3 ฉบับ จากผู้บริหาร ครูและนักเรียน จากโรงเรียนที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานจำนวน 1,025 แห่ง การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ลิสเรลในการวิเคราะห์ความตรงของโมเดลคุณภาพการศึกษา และใช้การวิเคราะห์กลุ่มพหุด้วยลิสเรลในการตรวจสอบความไม่แปรเปลี่ยน ของโมเดลคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ระหว่างกลุ่มโรงเรียนทั้งสี่สังกัดและกลุ่มโรงเรียนที่อยู่ในภาคภูมิศาสตร์ ทั้งสี่ภาค ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ดังนี้ 1) โมเดลคุณภาพการศึกษาที่พัฒนาขึ้น สอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ที่ได้จากการดำเนินงาน การปฏิรูปการศึกษาของโรงเรียนที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของกระบวนการดำเนินงานคือ การบริหารแบบมีส่วนร่วม สภาพแวดล้อมของโรงเรียน การพัฒนาครู โดยปัจจัยทั้งสามตัวมีน้ำหนักองค์ประกอบเป็น 4.5 เท่าของน้ำหนักองค์ประกอบของการประเมินผลการเรียน และกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญและเป็น 6.5 เท่าของน้ำหนักองค์ประกอบของตัวแปรแฝงคุณภาพผลผลิต 2) การวิเคราะห์กลุ่มพหุของโมเดลคุณภาพการศึกษาระหว่างกลุ่มโรงเรียนทั้งสี่ สังกัด พบว่า โมเดลไม่แปรเปลี่ยนในด้านรูปแบบของโมเดล และในด้านพารามิเตอร์ของเมทริกซ์น้ำหนักองค์ประกอบ และเมทริกซ์อิทธิพลเชิงสาเหตุระหว่างตัวแปรแฝงภายใน โดยน้ำหนักองค์ประกอบของการบริหารแบบมีส่วนร่วม การพัฒนาครูมีค่าเป็น 6 และ 5.5 เท่าของน้ำหนักองค์ประกอบของกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และการประเมินผลการเรียนและค่าอิทธิพลทางตรงจากคุณภาพผลผลิต ที่มีต่อกระบวนการดำเนินงานมีมากกว่าอิทธพลจากกระบวนการดำเนินงาน ที่มีต่อคุณภาพผลผลิตเล็กน้อย 3) การวิเคราะห์กลุ่มพหุของโมเดลคุณภาพการศึกษา ระหว่างกลุ่มโรงเรียนที่อยู่ในภาคภูมิศาสตร์ทั้งสี่ภาค พบว่า โมเดลไม่แปรเปลี่ยนในด้านรูปแบบของโมเดล และในด้านพารามิเตอร์ของเมทริกซ์น้ำหนัก องค์ประกอบและเมทริกซ์อิทธิพลเชิงสาเหตุระหว่างตัวแปรแฝงภายใน โดยน้ำหนักองค์ประกอบของสภาพแวดล้อมของโรงเรียน การบริหารแบบมีส่วนร่วม การพัฒนาครูมีค่าเป็น 6 และ 5 เท่าของน้ำหนัก องค์ประกอบของกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และการประเมินผลการเรียน และค่าอิทธิพลทางตรงจากคุณภาพผลผลิตที่มีต่อกระบวนการดำเนินงาน มีมากกว่าอิทธิพลจากกระบวนการดำเนินงานที่มีคุณภาพผลลิตเล็กน้อย