วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาว่าพรรคการเมืองที่ไม่มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมี บทบาทในการพัฒนาการเมืองในลักษณะใด เนื่องจากรัฐธรรมนูญพ.ศ.2540 เปิดโอกาสให้พรรคการเมืองที่ไม่มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรดำรงอยู่ได้ โดยไม่ถูกยุบเลิกเหมือนในอดีต และยังให้รัฐจัดสรรเงินสนับสนุนแก่พรรคการเมืองอีกด้วย รวมทั้งต้องการให้พรรคการเมืองพัฒนาไปสู่ความเป็นพรรคมวลชน ที่มีรากฐานและการสนับสนุนจากประชาชนอย่างกว้างขวาง ผลการศึกษาวิจัยพบว่า พรรคการเมืองที่ไม่มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมีบทบาทในการพัฒนาการเมืองตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญในระดับต่ำ เนื่องจากพรรคยังไม่สามารถระดมความสนับสนุนจากประชาชนได้มากทั้งในด้านการเลือกตั้ง และด้านการเงิน กล่าวคือ พรรคยังไม่ได้จัดเก็บเงินค่าบำรุงพรรคจากสมาชิก และการบริจาคเงินให้พรรคยังมีน้อย รวมทั้งพรรคยังไม่สามารถจัด กิจกรรมให้ประชาชนมีส่วนร่วม เนื่องจากกิจกรรมส่วนใหญ่พรรคเน้นจัดให้แกนนำ สมาชิกพรรค และมีข้อจำกัดที่งบประมาณ นอกจากนี้ สมาชิกยังขาดการมีส่วนร่วมในพรรค หัวหน้าพรรค และกรรมการบริหารพรรคยังคงมีบทบาทสูงในพรรค ส่วนในระดับสาขาพรรคยังไม่ได้มีการดำเนินกิจกรรมทางการเมืองใดๆ บางสาขายังไม่ได้มีการจัดประชุมสาขา กรรมการและสมาชิกในสาขายังมีส่วนร่วมกับพรรคน้อย เนื่องจากต้องประกอบอาชีพ ทำให้ไม่มีเวลาให้กับกิจกรรมของสาขาและพรรค รวมทั้งสถานที่ตั้งของบางสาขาก็ยังมีสภาพที่ไม่เหมาะสมกับการดำเนินกิจกรรมทางการเมือง