วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2541

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้นำเสนอขั้นตอนวิธีการเข้ารหัสคำทับศัพท์เพื่อการค้นคืนข้ามภาษาไทย-อังกฤษ ซึ่งอนุญาตให้ใช้ข้อคำถามที่เป็นคำทับศัพท์ภาษาอังกฤษหรือภาษาไทยในการค้นคืนเอกสารที่มีคำหลักตรงกันในอีกภาษา โดยมีข้อสมมุติฐานว่าสามารถทำการค้นคืนข้ามภาษาไทย-อังกฤษได้โดยไม่ต้องอาศัยพจนานุกรม ขั้นตอนวิธีที่นำเสนอแบ่งออกเป็นสองส่วนคือ (1) ขั้นตอนวิธีการเข้ารหัสคำทับศัพท์เพื่อการค้นคืนข้ามแบบภาษาไทยทับศัพท์ภาษาอังกฤษ และ (2) ขั้นตอนวิธีการเข้ารหัสคำทับศัพท์เพื่อการค้นคืนข้ามแบบภาษาอังกฤษทับศัพท์ภาษาไทย ขั้นตอนวิธีการค้นคืนข้ามภาษานี้จะทำงานโดยการเข้ารหัสคำในข้อคำถามแล้วนำรหัสคำที่ได้ไปเปรียบเทียบกับรหัสคำในดัชนีคำหลัก การเปรียบเทียบรหัสคำในการข้ามภาษาแบบภาษาไทยทับศัพท์ภาษาอังกฤษจะอาศัยวิธีการเปรียบเทียบแบบเหมือนกันทุกประการ ส่วนการเปรียบเทียบรหัสคำในการข้ามภาษาอังกฤษทับศัพท์ภาษาไทยจะอาศัยวิธีการเปรียบเทียบเชิงประมาณและแยกเปรียบเทียบส่วนพยัญชนะและสระออกจากกัน โดยใช้เทคนิคกำหนดการพลวัต ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าขั้นตอนวิธีการเข้ารหัสคำทับศัพท์เพื่อการค้นคืนข้ามภาษาไทย-อังกฤษแบบภาษาไทยทับศัพท์ภาษาอังกฤษมีค่าเรียกคืนสูงถึง 90 เปอร์เซ็นต์ และค่าแม่นยำสูงถึง 78 เปอร์เซ็นต์ เมื่อคำทับศัพท์มีความยาวมากกว่า 7 ตัวอักษรและแบบภาษาอังกฤษทับศัพท์ภาษาไทยมีค่าเรียกคืนสูงถึง 73 เปอร์เซ็นต์ และค่าแม่นยำสูงถึง 69 เปอร์เซ็นต์