วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

วิกฤติเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นในประเทศไทยในช่วงระยะที่ผ่านมา ส่งผลให้ภาวะเศรษฐกิจเกิดการชะลอตัว และส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมต่างๆ ภายในประเทศ อุตสาหกรรมรถยนต์นับว่าเป็นอุตสาหกรรมที่สำคัญ ของประเทศอุตสาหกรรมหนึ่งที่ไม่ถูกกระทบกระเทือน จากภาวะเศรษฐกิจดังกล่าวมากนัก ซึ่งอาจมีสาเหตุเนื่องมาจากการลงทุนที่มีเป็นจำนวนมาก ทั้งจากภายในและต่างประเทศ และยังมีตลาดส่งออกในสัดส่วนที่สูง นอกจากนี้อุตสาหกรรมรถยนต์ยังช่วยรักษา สภาวะการจ้างงานโดยรวมของประเทศไว้ได้ เนื่องจากมีการใช้แรงงานในอุตสาหกรรมรถยนต์เป็นจำนวนมาก ในปัจจุบันสภาวะการแข่งขันในอุตสาหกรรมรถยนต์อยู่ในระดับที่สูง ดังนั้นการพัฒนาความสามารถในการแข่งขันในด้านต่างๆ โดยเฉพาะด้านคุณภาพของผลิตภัณฑ์เป็นเรื่องที่สำคัญยิ่ง วัตถุประสงค์ของวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ จึงมุ่งเน้นที่การปรับปรุงแก้ไขสาเหตุที่ทำให้เกิดข้อบกพร่อง ที่เกิดขึ้นในกระบวนการขึ้นรูปโลหะของอุตสาหกรรมรถยนต์ โดยใช้เทคนิควิศวกรรมอุตสาหการ ซึ่งได้แก่การจัดทำการปรับปรุงมาตรฐานในการทำงาน การปรับปรุงแก้ไขเครื่องจักรอุปกรณ์ที่ไม่สมบูรณ์ การปรับปรุงระบบบำรุงรักษาเชิงป้องกัน การวิเคราะห์ข้อบกพร่องและผลกระทบ และการฝึกอบรมพนักงาน โดยมีเป้าหมายให้อัตราการเกิดข้อบกพร่องลดลงต่ำกว่า 3 เปอร์เซ็นต์ จากการวิเคราะห์ในโรงงานตัวอย่าง พบว่าข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นบ่อยๆ ในกระบวนการผลิต มีอยู่ 4 ประการดังนี้ ระยะรูเจาะไม่ได้มาตรฐาน ขนาดรูเจาะไม่ได้มาตรฐาน ขนาดรูคว้านไม่ได้มาตรฐาน และรูเจาะเอียง ซึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดข้อบกพร่องเหล่านี้สามารถสรุปได้เป็น 4 สาเหตุสำคัญๆ ต่อไปนี้ สาเหตุแรกเกิดจากตัวพนักงาน เช่น มีการปฏิบัติงานที่ไม่ถูกต้อง สาเหตุที่สองเกิดจากเครื่องจักรและอุปกรณ์ เช่น เครื่องจักรที่ใช้ในการผลิตเกิดการชำรุดเสียหาย สาเหตุที่สามเกิดจากวัตถุดิบไม่ได้มาตรฐาน เช่น ขนาดไม่ได้มาตรฐาน และสาเหตุสุดท้ายเกิดจากวิธีการดำเนินงาน เช่น ไม่มีวิธีที่เป็นมาตรฐานในการปรับตั้งชิ้นงาน ในการผลิตจากการปรับปรุงการดำเนินงาน ตามขั้นตอนการวิจัยเปรียบเทียบก่อนการปรับปรุงและหลังการปรับปรุง พบว่าอัตราการเกิดข้อบกพร่องลดลงจาก 9.5% เหลือ 1.8% ซึ่งทำให้ผลการดำเนินงานของบริษัทดีขึ้นมาก