วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

ศึกษากระบวนการและปัญหาของโครงการก่อสร้างในประเทศไทย ที่ใช้รูปแบบสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้าง ทั้งนี้เพื่อให้เข้าใจถึงวิธีการและรูปแบบ ของสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้างที่นำมาใช้กันในปัจจุบัน นอกจากนี้ในการศึกษาได้แยกปัญหาที่เกิดขึ้น เนื่องจากการใช้รูปแบบสัญญาจ้างนี้ออกเป็นประเภทต่างๆ การวิจัยมีขั้นตอนดั้งนี้ คือ 1. ศึกษางานวิจัยเกี่ยวกับรูปแบบสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้าง จากบทความทางวิชาการต่างๆ 2. ศึกษาหลักการ ประโยชน์และข้อด้อยของรูปแบบสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้าง 3. จัดทำแบบสอบถาม และสัมภาษณ์เกี่ยวกับรายละเอียดของโครงการ เหตุผลการเลือกใช้สัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้าง ขั้นตอนการทำงาน ความสำเร็จของโครงการ ปัญหาและแนวความคิดเกี่ยวกับรูปแบบสัญญจ้างออกแบบและก่อสร้าง โดยสอบถามและเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์กลุ่มเจ้าของโครงการ และคณะทำงานออกแบบก่อสร้าง 4. วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากแบบสอบถามและจากการสัมภาษณ์ โดยเปรียบเทียบกับการใช้รูปแบบสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้าง ในต่างประเทศในประเด็นต่างๆ 5. สรุปปัญหาที่เกิดขึ้นและสาเหตุของปัญหานั้นๆ อีกทั้งเสนอวิธีการและรูปแบบสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้างที่เหมาะสม ผลการวิจัยพบว่าหน่วยงานรัฐบาลนำรูปแบบสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้าง มาใช้กับโครงการภาครัฐที่มีความเสี่ยงสูง และมีข้อจำกัดต่างๆ ในการทำงานคือ นโยบายทางการเมืองที่ต้องการเร่งก่อสร้าง เพื่อให้โครงการเกิดขึ้นโดยเร็ว ปัญหาการเวนคืนที่ดินจากประชาชน ปัญหาข้อจำกัดของเทคโนโลยีการก่อสร้างภายในประเทศ ข้อจำกัดจากการแปรรูปองค์กรของหน่วยงานราชการ แต่หน่วยงานเอกชนได้นำสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้างมาใช้ เนื่องจากความยืดหยุ่นในการทำงาน ระยะเวลาของโครงการที่ลดลง และความต้องการเทคโนโลยีอันทันสมัย สำหรับปัญหาในการทำงานและสาเหตุของปัญหาส่วนใหญ่ เกิดจากความไม่ชัดเจนในเรื่องขอบเขตงานและความรับผิดชอบของแต่ละฝ่าย ทั้งฝ่ายเจ้าของโครงการและคณะทำงานออกแบบก่อสร้าง ทั้งนี้เนื่องจากการขาดการวางแผนงานและข้อตกลงร่วมกัน ถึงวิธีการปฏิบัติงานที่ชัดเจน จึงทำให้เกิดความขัดแย้งหลายประการในเงื่อนไขต่างๆ ของเอกสารสัญญา และในข้อตกลงเกี่ยวกับความสำเร็จของโครงการในเรื่องเวลา งบประมาณ คุณภาพงาน และข้อบังคับเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในการทำงาน ความไม่ชัดเจนในเรื่องขอบเขตงานดังกล่าว ทำให้เกิดอุปสรรคและปัญหาในการทำงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโครงการก่อสร้างที่ประกอบด้วยคณะทำงานหลายกลุ่มนั้น ทำให้นำไปสู่ความล้มเหลวในการติดต่อสื่อสารและการทำงานร่วมกัน การวิจัยนี้ได้เสนอแนวทางบางประการเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาดังกล่าวข้างต้น โดยการเตรียมเอกสารในการประมูลที่ชัดเจนและยุติธรรม ซึ่งประกอบด้วยขอบเขตความรับผิดชอบ ที่ชัดเจน เงื่อนไขการประมูล เงื่อนไขการจ่ายเงิน เงื่อนไขและข้อตกลงในระหว่างการทำงานแบบก่อสร้างและข้อกำหนดคุณสมบัติ ข้อตกลงเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงปริมาณงาน การยืนยันถึงความต้องหารของเจ้าของโครงการ อย่างไรก้ตามควรมีการศึกษาเพิ่มเติมในเรื่องเนื้อหาของเอกสารสัญญาที่จะช่วยให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้ทำงานทั้งสองฝ่าย และเพื่อช่วยแก้ปัญหาข้อขัดแย้งและกรณีพิพาทเรื่องขอบเขตงาน ซึ่งในการศึกษาได้พบว่าโครงการก่อสร้างที่ใช้รูปแบบสัญญาจ้างออกแบบและก่อสร้างนั้นเกิดปัญหาดังกล่าวมากกว่าในการทำงานโดยรูปแบบสัญญาวิธีเดิม