วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

วัตถุประสงค์ เพื่อการทดลองการใช้สารยับยั้งการสร้างหลอดเลือดในการรักษามะเร็งตับในหนูทดลอง ซึ่งได้รับการปลูกเนื้อเยื่อมะเร็งตับที่เพาะเลี้ยงขึ้นจากสายพันธุ์ของเซลล์มะเร็งตับในมนุษย์ โดยการตรวจวัดปริมาณการสร้างหลอดเลือดใหม่ต่อหน่วยพื้นที่ในบริเวณที่ปลูกเซลล์มะเร็งด้วยวิธี intravital fluorescent microscopy และการตรวจนับจำนวนหย่อม (colony) ของเซลล์มะเร็งต่อหน่วยพื้นที่ วิธีดำเนินการ นำเซลล์สายพันธุ์มะเร็งตับจากมนุษย์ที่มีชื่อว่าสายพันธุ์ HEP G2 มาเพาะเลี้ยงในสารเพาะเลี้ยงจนได้ปริมาณมาก แล้วนำไปปลูกใน dorsal skin chamber บนผิวหนังของหนูทดลอง (nude mice) อายุ 7 สัปดาห์ ตัวละ 120,000 เซลล์ แล้วแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ หนูในกลุ่มทดลองจะได้รับการป้อนสารยับยั้งการสร้างหลอดเลือดกลุ่มละ 4 ตัว โดยมีจำนวนของหนูเพศผู้และเพศเมียเท่ากัน ซึ่งอยู่ในรูปสารละลายในน้ำบริสุทธิ์ ความเข้มข้น 1 มิลลิกรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร ด้วยขนาดยา 0.1 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง ทุกตัว หนูในกลุ่มเปรียบเทียบจะได้รับการป้อนน้ำบริสุทธิ์ที่มีลักษณะเหมือนกันทุกประการในปริมาณเท่าเทียมกัน ทั้งนี้โดยมีการปิดบังข้อมูลสำหรับผู้ทำการทดลองและวัดผลด้วย หลังจากนั้นหนูทดลองทั้งสองกลุ่มจะได้รับการเลี้ยงในสภาพจำกัดเชื้อ (pathogen-limited condition) ภายในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมเป็นเวลา 7 วัน แล้วนำหนูทดลองมาฉีดและดมยาสลบก่อนจะทำการตรวจระบบการไหลเวียนเลือดในบริเวณ dorsal skin chamber โดยใช้ intravital fluorescent microscopy และบันทึกภาพด้วยกล้องถ่ายภาพโทรทัศน์ (video) ทางกล้องจุลทรรศน์หลังจากนั้นจะนำเทปบันทึกภาพมาคำนวณหาปริมาณหลอดเลือดในบริเวณ dorsal skin chamber ต่อหน่วยพื้นที่ และจำนวนหย่อมของเซลล์มะเร็ง (colony) ต่อหน่วยพื้นที่แล้วนำผลที่ได้มาวิเคราะห์เปรียบเทียบสถิติโดยใช้วิธีทดสอบสมมติฐานแบบ unpaired t-test ผลการศึกษา การศึกษาพบว่าผลการวัดค่าเฉลี่ยความหนาแน่นของหลอดเลือดที่ผิวหนังและความหนาแน่นของกลุ่มเซลล์มะเร็งในหนูทดลองกลุ่มควบคุมมีค่ามากกว่าในหนูกลุ่มทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยไม่พบว่ามีผลข้างเคียงใดในหนูกลุ่มทดลอง สรุป การให้ยาต้านการสร้างหลอดเลือดมาริมาสแตทสามารถยับยั้งการสร้างหลอดเลือดใหม่และการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งตับที่นำไปปลูกในชั้นใต้ผิวหนังของหนูทดลอง nude mice อย่างได้ผลดี