การวิจัยเรื่องการจัดการท่องเที่ยวบริเวณวัดพระธาตุช่อแฮ โดยความร่วมมือของชุมชนเทศบาลตำบลช่อแฮ อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพความเป็นอยู่ของชุมชน สภาพการท่องเที่ยวบริเวณวัดพระธาตุช่อแฮและเพื่อศึกษากระบวนการจัดการท่องเที่ยวบริเวณวัดพระธาตุช่อแฮ โดยความร่วมมือของชุมชนเทศบาลตำบลช่อแฮ ทั้งนี้เพื่อตอบคำถามหลักของการวิจัยว่า รูปแบบกระบวนการจัดการท่องเที่ยวบริเวณวัดพระธาตุช่อแฮ โดยความร่วมมือของชุมชนเทศบาลตำบลช่อแฮ อำเภอเมือ ง จังหวัดแพร่ ควรจะเป็นอย่างไร โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงพัฒนาเพื่อให้ชุมชนได้ร่วมแสดงความคิดเห็นในลักษณะ ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมแก้ปัญหา และสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน ทำให้ชุมชนสามารถจัดการกับปัญหาหรือกิจกรรมของตนเอง , ของท้องถิ่นได้ เพื่อนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน วิธีดำเนินการวิจัย ใช้วิธีการเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ( Particiatory Action Research : PAR ) และเทคนิค AIC เพื่อให้ผู้ร่วมประชุมจัดเวที จำนวน 60 คน ประกอบไปด้วยตัวแทนจาก พระภิกษุ , สามเณร 5 รูป , กลุ่มเทศบาลตำบลช่อแฮ 3 คน , กลุ่มเจ้าหน้าที่สวนรุกขชาติช่อแฮ 6 คน , กลุ่มเยาวชน 10 คน , กลุ่มชาวบ้าน 49 คน และผู้นำชุมชน 10 หมู่บ้านเป็นที่ปรึกษาของคณะวิจัย ให้ตัวแทนทั้งหมดมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น ร่วมวางแผน จัดทำ วิเคราะห์และร่วมประเมินผล โดยได้จัดกิจกรรมประชุมจัดเวทีในระยะที่ 1 และระยะที่ 2 ได้ทดลองปฏิบัติ ซึ่งมีการปฏิบัติจริงควบคู่ไปกับการจัดเวทีเพื่อหาจุดอ่อน จุดแข็ง ปรับปรุงรูปแบบและหารูปแบบที่เหมาะสม ผลของการวิจัย 1. ได้ปรับปรุงวัดพระธาตุช่อแฮ , ลานร้านค้า , สวนรุกขชาติช่อแฮ ให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยว ที่มีความสวยงามเป็นที่ประทับใจเมื่อนักท่องเที่ยวได้มาเยี่ยมชม โดยจัดทำโครงการและกิจกรรมขึ้น 13 โครงการ 2. ได้เครือข่ายความร่วมมือการช่วยเหลือในการจัดการท่องเที่ยวระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชนและประชาชน 3. ได้ข้อมูลสารสนเทศการท่องเที่ยวในจังหวัดแพร่ 4. ชุมชนเกิดความแสวงหาแนวทางและกระบวนการเรียนรู้ในการวางแผนและบริหารจัดการกับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน 5. ชุมชนเกิดการเรียนรู่ระบบประชาธิปไตยในภาคปฏิบัติ เกิดการยอมรับ เป็นผู้นำและตามที่ดี ส่งผลให้ประเทศชาติได้ประชาชนที่มีความรู้ด้านประชาธิปไตยทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ สร้างความเข้มแข็งกับระบบการเมืองในอนาคต 6. ชุมชนมีคุณธรรมและจริยธรรม ไม่มีขโมยในหมู่บ้าน 7. ลดปัญหาช่องว่างระหว่างวัย ระหว่างผู้ใหญ่กับวัยรุ่น เรียนรู้วิธีการอยู่ร่วมกัน การแสดงความคิดเห็นที่ยืดหยุ่นเข้าหาซึ่งกันและกัน 8. สร้างเยาวชนให้ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ไม่มั่วสุมยาเสพติดให้โทษ 9. ชุมชนเกิดการคิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น และสามารถนำเสนอความคิดเห็นออกมา 10. ชุมชนมีความเข้มแข็งเพราะผ่านกระบวนกรจัดเวที สามารถพึ่งตนเองได้ในการแก้ไขปัญหาต่างๆ คิดวิเคราะห์อย่างมีเหตุผล 11. เกิดเครือข่ายการท่องเที่ยวในจังหวัดแพร่ The research on Chohae Temple site Touring Management in Favor of Chohae Municipal Community – Muang Phrae District, Phrae Province was aimed to study about ways of lives in the community. Touring conditions as well as touring management around Chohae Pagoda Temple in co – ordination with Chohae municipal community. The research target was to answer the question : how to touring management and procedure, with help from the community, should be. The study applied a research process emphasized on development. It also emphasized on community people’s idea sharing : thinking and working together, finding solutions together and giving hands in consolidating the community. In this way, The community will be capable of problem solving and coping with their local matters in order to achieve permanent development. Research Procedure We used Participatory Action Research ( PAR ) and the AIC technique in assigning 60 participants to organize a discussion. The participants were composed of 5 monks , 3 Chohae municipal authorities , 6 Chohea garden authorities , 10 youngsters , 49 villagers and 10 chief villagers which also took part in being the research team]s together , analyze and eveluate resuits. White practicing , they held 2 conferences to identify weak points and strong ones ; they could make use of them in making the touring management more successful. Improvements resulted from the research 1. Chohae Pagoda Temple together with the shopping arcades Chohae Botanical Garden was turned to be much more beautiful places. Most of the tourists were impressed. There were 13 related projects. 2. Several networks of co – operations between government and private sections were set up to cope with the touring management. 3. The touring information of Phrae was fulfilled. 4. Community people started looking for guidelines and learning processes in devising, administrating and managing touring permanently. 5. Community people began to learn practical democracy. They learned to be good leader as well as good follower. That will enable the country to have her people who not only know democracy but also act in a democratic way. Accordingly, our future politic system would be better. 6. Community people have grown better moral and shown better etiquette. Their is no thievery in the community. 7. The gap between ages of teenagers and grown – ups has become smaller. They learn how to live and get along well together. 8. Teen – agers have spent their time beneficially, not in drugs 9. Community people think and do more carefully ; they can also solve problems and show opinions in public. 10. Community are stronger resulted from the stage procedure. They can depend on themselves and things reasonably. 11. Several tourism networks have been established.