การศึกษาวิจัยเรื่องการการจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรมโดยชุมชนชาวม้งบ้านน้ำคะ - สานก๋วย ได้รับการสนับสนุนการวิจัยจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ซึ่งการศึกษาวิจัยครั้งนี้ได้เน้นให้ชุมชนเข้ามามีส่วนรวมในการศึกษา เพื่อหารูปแบบ และแนวทางในการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรม โดยให้สอดคล้องกับทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวิถีชีวิตของชุมชน นอกจากนี้ยังเน้นให้เกิดการประสานความร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เพื่อให้มีการดำเนินกิจกรรมอย่างต่อเนื่องโดยหลักการพึ่งพาตนเองของชุมชน สำหรับวัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อศึกษาศักยภาพของชุมชนม้งบ้านน้ำคะ – สานก๋วย ในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาบ้านน้ำคะ โดยใช้กระบวนการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรม เพื่อค้นหารูปแบบกระบวนการเรียนรู้ และการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรมของชุมชนชาวม้งบ้านน้ำคะ เพื่อทดลองจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรมในชุมชนม้งบ้านน้ำคะ – สานก๋วย และเพื่อปรับปรุง พัฒนากระบวนการพัฒนาจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรมที่เหมาะสมสอดคล้องกับชุมชนม้งบ้านน้ำคะ – สานก๋วยยิ่งขึ้น และมีคำถามการวิจัยที่ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ คือ รูปแบบกระบวนการเรียนรู้และบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรมของชุมชนไทยภูเขาเผ่าม้งบ้านน้ำคะเป็นอย่างไร นอกจากนี้ยังได้กำหนดขอบเขตของการศึกษาซึ่งประกอบด้วยเนื้อหาเกี่ยวกับศักยภาพศึกษาศักยภาพของชุมชนในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาบ้านน้ำคะ รวมทั้งกำหนดองค์ประกอบของการท่องเที่ยว ได้แก่ องค์ประกอบด้านกายภาพ องค์ประกอบด้านการจัดการและองค์ประกอบด้านการตลาด และวางแผนการเรียนรู้และทดลองการจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรมการทดลองดำเนินการพัฒนาศักยภาพและเรียนรู้กระบวนการ เพื่อดำเนินการจัดการท่องเที่ยวพร้อมทั้งติดตาม ประเมินผลสำหรับพื้นที่เป้าหมายคือ บ้านน้ำคะ – สานก๋วย หมู่ที่ 6 ตำบลผาช้างน้อย อำเภอปง จังหวัดพะเยา จำนวน 51 หลังคาเรือน 51 ครอบครัว ผลการศึกษาพบว่าชุมชนม้งบ้านน้ำคะ – สานก๋วย มีศักยภาพในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรม โดยมีศักยภาพด้านทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรมประเพณี วิถีชีวิต และสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญหลายแห่ง เช่น ถ้ำ น้ำตก สวนสมุนไพรของเลาท้าว องค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการจัดการท่องเที่ยวฯ เช่น การจักสาน การประดิษฐ์เครื่องเงิน การแปรรูปสมุนไพร การประดิษฐ์ผ้าปักลายชาวเขา และมีกลุ่มคณะกรรมการที่เป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนกระบวนการท่องเที่ยวเชิงนิเวศฯ จำนวน 15 คน ซึ่งมีโครงการของคณะกรรมการที่มีการแบ่งบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบตามแผนการดำเนินงานเตรียมความพร้อมของชุมชน แผนพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว แผนพัฒนาผลิตภัณฑ์ และแผนการประชาสัมพันธ์ และที่สำคัญได้รูปแบบการท่องเที่ยวที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมประเพณี วิถีการดำเนินชีวิตซึ่งจากการทดลองจัดกิจกรรมทัวร์ศึกษาวัฒนธรรมเทศกาลปีใหม่ม้ง และทัวร์ศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของป่าต้นน้ำยม ทำให้ชุมชนมีกระบวนการเรียนรู้ในการจัดการ การท่องเที่ยว และเป็นการเพิ่มมูลค่าที่มีคุณค่าให้กับทรัพยากรธรรมชาติ วัฒนธรรมประเพณี วิถีการดำรงชีวิต สิ่งสำคัญคือ กระบวนการเรียนรู้สร้างโอกาสให้กลุ่มคนในสังคมทุกกลุ่มตั้งแต่ผู้อาวุโส กลุ่มพ่อบ้าน แม่บ้าน กลุ่มเยาวชนและเด็ก ได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนอันจะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนของชุมชนต่อไป