วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

เบอเบอรีน เป็นสารสกัดอัคคาลอยด์ที่สามารถพบได้ในพืชสมุนไพร และมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของเชื้อชนิดต่างๆ ได้หลายชนิด การศึกษาครั้งนี้ได้ทำการทดสอบสารเบอเบอรีนต่อเชื้อ T. evansi Npl 8/2 และ VPh03 ซึ่งเป็นเชื้อโปรโตซัวที่เป็นปรสิตในกระแสเลือดของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 วิธี คือ การศึกษาในหนูทดลอง การศึกษาในหลอดทดลอง (ศึกษาเพิ่มเติม) และการทดสอบการเปลี่ยนแปลงของ telomerase activity ของเชื้อหลังได้รับสารเบอเบอรีน ผลการศึกษาในหนูทดลอง พบว่าเมื่อทำการฉีดสารเข้าทางช่องท้องหนูขนาด 10 และ 20 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ที่ระดับเชื้อ 10[superscript 7.5] ตัวต่อเลือด 1 มิลลิลิตร สารเบอเบอรีนไม่มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของเชื้อทั้ง 2 isolates และเมื่อทำการศึกษาเพิ่มเติมโดยฉีดสารเบอเบอรีนขนาด 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม 2 ครั้งที่ระดับเชื้อ 10[superscript 7.5] และ 10[superscript 8.4] ตัวต่อเลือด 1 มิลลิลิตร และที่ระดับเชื้อต่ำๆ คือ 10[superscript 5.4] ตัวต่อเลือด 1 มิลลิลิตร พบว่า สารเบอเบอรีนไม่มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของเชื้อได้เช่นกัน ผลการศึกษาสารผสม Berenil[Registered sign] ขนาด 0.58 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม กับสารเบอเบอรีนขนาด 20 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม พบว่า สารผสมเบอเบอรีนไม่มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของเชื้อหรือไม่มีฤทธิ์เสริมการทำงานของ Berenil[Registered sign] ได้ และสารเบอเบอรีนมีค่าความเป็นพิษเฉียบพลันเบื้องต้น ในเวลา 24 ชั่วโมง เท่ากับ 25.29 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ในทางตรงกันข้าม เมื่อทำการศึกษาในหลอดทดลอง โดยนำสารเบอเบอรีนมาเจือจางแบบ 2-fold dilution ตั้งแต่ระดับ 90.9-2.8 ไมโครโมลาร์ แล้วทดสอบกับเชื้อทั้ง 2 isolates พบว่า สารเบอเบอรีนมีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของเชื้อ T. evansi Npl 8/2 และ VPh03 ได้ โดยมีค่า Minimum Inhibitory Concentration (MIC) เท่ากับ 45.2 ไมโครโมลาร์ ที่เวลา 24 ชั่วโมง และ 22.6 ไมโครโมลาร์ ที่เวลา 72 ชั่วโมง ตามลำดับ ในขณะที่สารละลาย 0.5% DMSO ที่ใช้เป็นตัวทำละลายสารเบอเบอรีน ไม่มีผลต่อการเจริญของเชื้อ T. evansi สำหรับผลการศึกษาการทดสอบการเปลี่ยนแปลงของ telomerase activity ของเชื้อ T. evansi Npl 8/2 ในหลอดทดลอง พบว่า สารเบอเบอรีนที่ระดับความเข้มข้น 2.8-90.9 ไมโครโมลาร์ ไม่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของ Telomerase avtivity ของเชื้อ เมื่อทำการทดสอบกับสารละลายโปรตีนของเชื้อปริมาณ 5 ไมโครกรัม ในขณะที่ในกลุ่มของสารละลายโปรตีนปริมาณ 10 และ 20 ไมโครกรัม สารเบอเบอรีนมีฤทธิ์เพิ่ม telomerase activity ของเชื้อ อย่างไรก็ตาม สารเบอเบอรีนอาจจะมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของเชื้อที่เป้าหมายอื่น เนื่องจากสารเบอเบอรีนไม่มีฤทธิ์ยับยั้ง telomerase activity ของเชื้อ ซึ่งควรทำการศึกษาเพิ่มเติมต่อไป