วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การศึกษาจีโนไทป์ของยีนแคปปา-เคซีน ที่ควบคุมปริมาณแคปปา-เคซีนที่ส่งผลต่อปริมาณและคุณภาพของโปรตีนในน้ำนม ในพ่อพันธุ์โคนมของกองผสมเทียม กรมปศุสัตว์จำนวน 60 ตัว แบ่งเป็นกลุ่มพ่อโคพันธุ์แท้ Holstein-Friesian จำนวน 15 ตัว และกลุ่มพ่อโคลูกผสมที่มีสายเลือดของพันธุ์ Holstein-Friesian ในระดับเลือด 75 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป จำนวน 45 ตัว โดยใช้วิธี Polymerase Chain Reaction-Restriction Fragment Length Polymorphism (PCR-RFLP) พบยีนแคปปา-เคซีนทั้งสิ้น 3 ชนิด ได้แก่ A, B และ E ความถี่ของอัลลีลเป็น 0.6, 0.33 และ 0.07 ตามลำดับ ในกลุ่มพ่อโคพันธุ์แท้ และ 0.74, 0.17 และ 0.09 ตามลำดับ ในกลุ่มพ่อโคลูกผสม และพบลักษณะจีโนไทป์ทั้งสิ้น 5 แบบ ได้แก่ AA, AB, BB, AE และ BE ความถี่จีโนไทป์เป็น 0.34, 0.4, 0.13, 0.13 และ 0 ตามลำดับ ในกลุ่มพ่อโคพันธุ์แท้ และ 0.56, 0.27, 0, 0.11 และ 0.06 ตามลำดับ ในกลุ่มพ่อโคลูกผสม เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของความถี่อัลลีลและ ความถี่จีโนไทป์ในพ่อโคแต่ละกลุ่ม ไม่พบความแตกต่างกันในทางสถิติระหว่างพ่อโคทั้ง 2 กลุ่ม แสดงให้เห็นว่าความถี่ของอัลลีล A, B และ E และความถี่จีโนไทป์ AA, AB, BB, AE และ BE ในกลุ่มพ่อโคพันธุ์แท้ไม่ต่างกับกลุ่มพ่อโคลูกผสม ทั้งนี้อาจเนื่องจากเป้าหมายการปรับปรุงพันธุ์ โคนมในกลุ่มที่นำมาศึกษาไม่ได้มุ่งเน้นไปในลักษณะทางด้านโปรตีนในน้ำนมแต่มุ่งเน้นไปที่ปริมาณน้ำนมเป็นหลัก นอกจากนี้การตรวจหาจีโนไทป์ของแคปปา-เคซีนในพ่อพันธุ์โคนมด้วย วิธี PCR-RFLP ทำให้ทราบการกระจายตัวของอัลลีลชนิดต่าง ๆ ในฝูงพ่อพันธุ์โคนม และยังอาจใช้ จีโนไทป์ของแคปปา-เคซีนเป็นดัชนีตัวหนึ่งในการคัดเลือกพ่อโคเพื่อปรับปรุงลักษณะทางด้านโปรตีนในน้ำนมได้ในอนาคต