วิทยานิพนธ์ (พย.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจต่อความสามารถในการทำหน้าที่และความวิตกกังวลของผู้ป่วยหลังทำผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจระหว่างกลุ่มที่ได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจและกลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยหลังทำผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ ที่มารับการรักษาอย่างต่อเนื่องที่สถาบันโรคทรวงอก โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดชและโรงพยาบาลตำรวจ จำนวน 40 ราย จัดเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม โดยกำหนดเรื่องเพศ อายุ และประสิทธิภาพการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจห้องล่างซ้ายเหมือนกันใน 2 กลุ่มโดยการจับคู่ ได้กลุ่มทดลอง 20 คน กลุ่มควบคุม 20 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นโดยใช้แนวคิดของชมรมฟื้นฟูหัวใจ สมาคมแพทย์โรคหัวใจแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ (2542) ประกอบด้วยการออกกำลังกาย การให้ความรู้ในการปฏิบัติตนหลังทำผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ และการปรับเปลี่ยนแบบแผนการดำเนินชีวิตเพื่อป้องกันการตีบซ้ำของหลอดเลือดหัวใจ และการสนับสนุนด้านจิตใจ ดำเนินกิจกรรมจำนวน 4 ครั้ง เป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ โดยกิจกรรมการออกกำลังกายนั้น ผู้วิจัยสร้างขึ้นจากแนวคิดของบราวน์และคณะ (Brown et al., 1994) แผนการสอนของโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ คู่มือการปฏิบัติตนหลังทำผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ แนวทางการปรับเปลี่ยนแบบแผนการดำเนินชีวิตเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดการตีบซ้ำของหลอดเลือดหัวใจ และการสนับสนุนทางด้านจิตใจนั้นผู้วิจัยได้แนวคิดจากการทบทวนวรรณกรรม เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความสามารถในการทำหน้าที่ของดุ๊ก และแบบประเมินความวิตกกังวลขณะเผชิญ ซึ่งเครื่องมือ ทุกชุดได้ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 ท่าน และหาค่าความเที่ยงแบบวัดซ้ำของแบบประเมินความสามารถในการทำหน้าที่ของดุ๊กเท่ากับ .99 ส่วนแบบประเมินความวิตกกังวลขณะเผชิญหาค่าความเที่ยงสัมประสิทธิ์อัลฟาครอนบาคได้ ค่าความเที่ยงเท่ากับ .85 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบที ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ผู้ป่วยหลังทำผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจมีความสามารถในการทำหน้าที่ สูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. ผู้ป่วยหลังทำผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจมีความวิตกกังวลต่ำกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05