วิทยานิพนธ์ (พย.ม)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการกับอาการปวด ด้วยตนเองต่อ ความปวดของผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับรังสีรักษา ภายหลังสิ้นสุดการทดลองทันที และภายหลังสิ้นสุดการทดลอง 2 สัปดาห์ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับรังสีที่ แผนกรังสีรักษาและมะเร็งวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2549 ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2549 จำนวน 40 คน กลุ่มตัวอย่างได้จากการคัดเลือกอย่างเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนด จัดเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมโดยกำหนดให้กลุ่มตัวอย่างทั้งสองมีคุณสมบัติคล้ายคลึงในเรื่อง ตำแหน่งของโรค ระยะของโรค การได้รับยาเคมีบำบัดร่วม และชนิดของรังสีที่ได้รับ เครื่องมือที่ใช้ ในการทดลอง คือโปรแกรมการจัดการกับอาการปวดด้วยตนเองประกอบด้วย การประเมินปัญหาและ ความต้องการ การให้ข้อมูล การฝึกทักษะปฏิบัติ และการส่งเสริมและสนับสนุน โปรแกรมการจัดการ กับอาการปวดด้วยตนเองได้รับการตรวจสอบความตรงจากผู้ทรงคุณวุฒิ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล คือแบบประเมินความปวด Brief pain inventory ได้รับการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิและค่าสัมประสิทธิ์ แอลฟาครอนบาคในส่วนของความรุนแรงของอาการปวดเท่ากับ .733 และการรบกวนการปฏิบัติกิจกรรม ที่เกิดจากอาการปวดเท่ากับ .837 เครื่องมือกำกับการทดลอง คือ แบบวัดพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อ จัดการกับอาการปวดซึ่งได้รับการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิและค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคเท่ากับ .775 สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล คือร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบค่าที ผลการวิจัย สรุปได้ดังนี้ 1. ผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับรังสีรักษา กลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการจัดการกับอาการ ปวดด้วยตนเอง มีความปวดภายหลังสิ้นสุดการทดลองทันทีน้อยกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 2. ผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับรังสีรักษากลุ่มที่ได้รับโปรแกรม การจัดการกับอาการปวดด้วยตนเองมีความปวดภายหลังสิ้นสุดการทดลอง 2 สัปดาห์น้อยกว่ากลุ่มที่ได้รับ การพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.5 ดังนั้นโปรแกรมการจัดการกับอาการปวด ด้วยตนเองสามารถลดความรุนแรงของอาการปวดและการรบกวนการปฏิบัติกิจกรรมเนื่องจากอาการปวด ในผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับรังสีรักษาได้