วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

ฝนเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นอยู่เสมอในประเทศไทย การทราบอัตราการตกของฝนอย่างถูกต้องและรวดเร็วจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อระบบเตือนภัยน้ำท่วมและกิจการต่างๆ เช่น การขนส่งสินค้าเกษตรกรรม เป็นต้น ด้วยเหตุนี้ผู้วิจัยจึงเสนอการวัดอัตราการตกของฝนเฉพาะที่โดยใช้คลื่นวิทยุซึ่งทำให้ได้ข้อมูลอัตราการตกของฝนในขณะใดขณะหนึ่ง วิธีการวัดแบ่งเป็นสองลักษณะคือการวัดการสะท้อนและการวัดการส่งผ่านโดยวิธีการวัดการสะท้อนได้แก่ เรดาร์พัลส์สังเคราะห์ ส่วนวิธีการวัดการส่งผ่านได้แก่ระบบมาตรวิทยุระยะใกล้มาก การวัดด้วยเรดาร์พัลส์สังเคราะห์มีความซับซ้อนในการประมวลผลมากกว่าระบบมาตรวิทยุระยะใกล้มาก อุปกรณ์สำคัญที่ใช้ในการวัดประกอบด้วยเครื่องวิเคราะห์ข่ายวงจรสำหรับกำเนิดและรับสัญญาณ สายอากาศปากแตรรูปทรงพีระมิด สำหรับส่งและรับสัญญาณ เสาตั้งสายอากาศที่สามารถปรับโพลาไรเซชันของสายอากาศได้ และคอมพิวเตอร์สำหรับเก็บข้อมูลและประมวลผล การวัดอัตราการตกของฝนเฉพาะที่ด้วยระบบวัดทั้งสองกระทำที่บริเวณดาดฟ้าของอาคารวิศวกรรมไฟฟ้า จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และร้านบ้านเภสัช อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร โดยต้องวัดอัตราการตกของฝนที่แท้จริงด้วยถังวัดน้ำฝนควบคู่กันไปด้วยเพื่อเปรียบเทียบกับผลที่วัดด้วยคลื่นวิทยุ ผลการวัดถูกนำไปประมวลผลเพื่อหาค่าปัจจัยต่างๆ ที่ใช้ในการระบุอัตราการตกของฝน จากค่าปัจจัยเหล่านี้และอัตราการตกของฝนที่แท้จริงที่วัดได้ ทำให้สามารถหาขึ้นตอนวิธีที่ใช้ในการระบุอัตราการตกของฝนได้ โดยใช้หลักการที่ทำให้ความผิดพลาดกำลังสองเฉลี่ยมีค่าน้อยที่สุด ขั้นตอนวิธีที่ใช้ในงานวิจัยนี้เป็นขั้นตอนวิธีแบบกฎกำลังซึ่งแบ่งเป็นสองลักษณะ ได้แก่ขึ้นตอนวิธีที่ใช้ค่าปัจจัยตัวเดียวและขึ้นตอนวิธีที่ใช้ค่าปัจจัยสองตัว และมีการตรวจสอบขั้นตอนวิธีด้วยค่าทางสถิติต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการใช้ตัวประกอบปรับแต่งแบบคูณเพื่อช่วยให้การระบุอัตราการตกของฝนมีความถูกต้องมากยิ่งขึ้นผลการหาและตรวจสอบขั้นตอนวิธีแสดงให้เห็นว่า เรดาร์พัลส์สังเคราะห์มีสมรรถนะในการระบุอัตราการตกของฝนที่เหนือกว่าระบบมาตรวิทยุระยะใกล้มาก