วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

การตรวจหาชนิดเชื้อมาลาเรียโดยปฏิกิริยาลูกโซ่โพลีเมอร์เรส (semi-nested polymerase chain reaction, PCR) เพื่อเพิ่มจำนวนดีเอ็นเอในส่วนของยีน small subunit ribosomal ribonucleic acid (SSU rRNA) ในผู้ป่วยมีไข้ที่มารับการตรวจเลือด ณ หน่วยควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลงที่ 4 จังหวัดตากในช่วงเดือนกรกฎาคม 2539 ถึง มีนาคม 2540 จำนวน 150 ราย กลุ่มประชากรศึกษาส่วนใหญ่ประกอบด้วยชาวเมียนมาร์และกะเหรี่ยง (ร้อยละ 73.3) รองลงมาคือชาวไทย (ร้อยละ 17.3) และชาวไทยภูเขา (ร้อยละ 9.4) พบผู้ที่มีดีเอ็นเอของเชื้อมาลาเรียในกระแสเลือดจำนวน 127 ราย เป็นเชื้อชนิด Plasmodium falciparum จำนวน 33 ราย P.vivax จำนวน 75 ราย การติดเชื้อชนิด P.falciparum ร่วมกับ P.vivax จำนวน 17 ราย การติดเชื้อชนิด P.vivax ร่วมกับ P.malariae จำนวน 2 ราย ในทางตรงกันข้ามการตรวจฟิล์มเลือดหนาและบางที่ย้อมสียิมซ่าสามารถตรวจพบเชื้อมาลาเรียจำนวน 84 และ 105 รายตามลำดับ อัตราส่วนการตรวจพบเชื้อด้วยวิธี PCR กับการตรวจจากฟิล์มเลือดบางและฟิล์มเลือดหนา เท่ากับ 1.38:1 และ 1.22:1 ตามลำดับ นอกจากนี้วิธี PCR มีประสิทธิภาพในการจำแนกชนิดของเชื้อมาลาเรียในรายที่มีการติดเชื้อมากกว่า 1 ชนิดได้ดีกว่าวิธีตรวจจากฟิล์มเลือด ดังนั้นการใช้วิธี PCR ในการจำแนกชนิดเชื้อมาลาเรีย ทำให้ทราบข้อมูลทางระบาดวิทยาที่ถูกต้องยิ่งขึ้น