วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

ศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดอุบัติเหตุจราจร โดยศึกษาระบาดวิทยาของคดีอุบัติเหตุจราจรทางบก จากสถานีตำรวจ 18 แห่ง ในจังหวัดมหาสารคาม พ.ศ. 2542 เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา เก็บข้อมูลจากแบบรายงานคดีจราจรทางบก ที่เกิดคดีระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2542-31 ธันวาคม 2542 จำนวน 527 คดี ผลการศึกษาพบว่า ผู้ประสบอันตรายส่วนใหญ่เป็นเพศชายมากกว่าเพศหญิง ในอัตรา 2.98:1 พบมากในช่วงอายุ 18-25 ปี (25.8%) ส่วนใหญ่เป็นผู้โดยสาร (45.9%) ผู้ขับขี่ (45.8%) ผู้ขับขี่ส่วนใหญ่มีใบอนุญาตขับขี่ (67.5%) ถูกจับกุม (83.5%) และไม่ใช้อุปกรณ์นิรภัย (83.0%) รถที่เกิดเหตุส่วนใหญ่เป็นรถจักรยานยนต์ (48.8%) มีลักษณะการเกิดเหตุแบบรถชนกัน (69.8%) อัตราการเกิดอุบัติเหตุสูงสุดในเดือนธันวาคม (14.6%) พบมากในวันเสาร์และวันอังคาร (16.3%) ช่วงเวลา 18.01-21.00 น. (23.4%) ส่วนใหญ่เกิดเหตุบนทางหลวงแผ่นดิน (80.3%) พบมากที่ทางหลวงแผ่นดินสายโกสุมพิสัย-โสกขุ่น (อัตราการเกิดอุบัติเหตุ = 314.34/100 ล้านยานพาหนะ-กิโลเมตร) และสี่แยกตลาดเชียงยืนเป็นทางร่วมทางแยกที่เกิดคดีมากที่สุด คดีส่วนใหญ่มีความรุนแรงระดับเสียชีวิต (39.3%) ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงของคดีอุบัติเหตุจราจร ที่จังหวัดมหาสารคามเรียงลำดับจากมากไปน้อยได้แก่ สาเหตุจากสภาพแวดล้อม (p-value<0.001) ลักษณะการชนกัน (p-value = 0.001) ลักษณะการชนกันตามประเภทของรถ (p-value = 0.011) บริเวณที่เกิดเหตุ (p-value = 0.014) เวลาที่เกิดเหตุ (p-value = 0.021) การจับกุมผู้กระทำผิด (p-value = 0.021) การจับกุมผู้กระทำผิด (p-value = 0.023) เพศ (p-value = 0.026) สาเหตุจากอุปกรณ์ (p-value = 0.029) และสถานที่เกิดเหตุ (p-value = 0.047) ตามลำดับ ผลการศึกษาครั้งนี้จะเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ แก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันอุบัติเหตุจราจร เพื่อนำไปใช้ในการวางแผนแก้ไขสาเหตุของอุบัติเหตุ ส่งผลให้สามารถลดอุบัติเหตุจราจรลงได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป