วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบต่างโครงสร้างและกลวิธีการขอร้องในภาษาญี่ปุ่นและภาษาไทย รวมถึงความสัมพันธ์ของปัจจัยเรื่องสถานภาพทางสังคม ความสนิทสนมของผู้พูดและผู้ฟัง และความหนักเบาของเนื้อหาการขอร้องกับโครงสร้างและกลวิธีการขอร้อง โดยข้อมูลที่นำมาใช้ในการวิเคราะห์มาจากบทสนทนาจากสถานการณ์จริง และบทสนทนาจากสถานการณ์สมมติของกลุ่มตัวอย่างชาวญี่ปุ่นและกลุ่มตัวอย่างชาวไทย จำนวนกลุ่มละ 10 คู่ ผลการศึกษาพบว่า ในภาษาญี่ปุ่นมีรูปแบบโครงสร้างการขอร้อง 4 รูปแบบ ได้แก่ 1. รูปแบบโครงสร้างที่ประกอบด้วยส่วนหลักเพียงอย่างเดียว 2. รูปแบบโครงสร้างที่ประกอบด้วยส่วนขยายแล้วตามด้วยส่วนหลัก 3. รูปแบบโครงสร้างที่ประกอบด้วยส่วนขยายตามด้วยส่วนหลักและตามด้วยส่วนขยาย 4. รูปแบบโครงสร้างที่ประกอบด้วยส่วนขยายเพียงอย่างเดียว ในขณะที่พบรูปแบบโครงสร้างการขอร้องในภาษาไทย 5 รูปแบบ คือ พบรูปแบบโครงสร้างที่ประกอบด้วยส่วนหลักแล้วตามด้วยส่วนขยาย เพิ่มเติมจากรูปแบบโครงสร้าง 4 รูปแบบที่กล่าวมาข้างต้น โดยรูปแบบโครงสร้างที่ประกอบด้วยส่วนขยายแล้วตามด้วยส่วนหลักเป็นรูปแบบโครงสร้างการขอร้องที่ผู้พูดภาษาญี่ปุ่นและผู้พูดภาษาไทยเลือกใช้มากที่สุด สำหรับกลวิธีการขอร้องในภาษาญี่ปุ่นและภาษาไทยพบว่า สามารถแบ่งออกเป็น 3 กลวิธี ได้แก่ 1. กลวิธีแบบตรง 2. กลวิธีแบบอ้อมตามธรรมเนียมปฏิบัติ 3. กลวิธีแบบอ้อมไม่ใช่ตามธรรมเนียมปฏิบัติ โดยที่กลวิธีแบบอ้อมตามธรรมเนียมปฏิบัติเป็นกลวิธีที่ผู้พูดภาษาญี่ปุ่นนิยมใช้มากที่สุด ในขณะที่กลวิธีแบบตรงเป็นกลวิธีที่ผู้พูดภาษาไทยเลือกใช้มากที่สุด ส่วนกลวิธีแบบอ้อมไม่ใช่ตามธรรมเนียมปฏิบัติเป็นกลวิธีที่ผู้พูดภาษาญี่ปุ่นและผู้พูดภาษาไทยเลือกใช้น้อยที่สุด นอกจากนี้พบว่า ปัจจัยเรื่องสถานภาพทางสังคม ความสนิทสนมของผู้พูดและผู้ฟัง และความหนักเบาของเนื้อหาการขอร้องมีบทบาทต่อการเลือกใช้รูปแบบโครงสร้างและกลวิธีการขอร้อง โดยที่ผู้พูดภาษาญี่ปุ่นและผู้พูดภาษาไทยจะเลือกใช้รูปแบบโครงสร้างการขอร้องและกลวิธีการขอร้องแตกต่างกันไปตามความเหมาะสมของแต่ละปัจจัย