ระเบียบว่าด้วยสารเคมีของสหภาพยุโรป (Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of Chemicals, REACH) เป็นกฎระเบียบสําหรับการจัดการสารเคมีของสหภาพยุโรปให้เป็นระบบเดียวกันทั้งภูมิภาค กฎระเบียบ REACH นี้นับว่ากฎระเบียบที่มีความซับซ้อนมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของสหภาพยุโรป และมีผลกระทบเป็นวงกว้าง ทั้งในด้านสังคม เศรษฐกิจ ต้นทุนการผลิตซึ่งผลกระทบนี้ส่งผลทั้งในและนอกสหภาพยุโรป และผลกระทบที่เกิดขึ้นนั้นมีทั้งในด้านบวกและด้านลบ สหภาพยุโรปได้ให้การช่วยเหลือแก่ภาคอุตสาหกรรมและเอกชนที่เกี่ยวข้องในหลากหลายรูปแบบเช่น การฝึกอบรม/สัมมนา การประชาสัมพันธ์และให้ความรู้ผ่านสื่อต่าง ๆ การจัดตั้งหน่วยงานให้ความช่วยเหลือ (help desk) คู่มือแนะนํา (guidance) จัดทําเว็บไซต์เพื่อเผยแพร่ความรู้ เป็นต้น เพื่อให้ผู้ประกอบการเข้าใจและสามารถปฏิบัติตามกฎระเบียบ REACH ได้ นอกจากนี้ในภาคเอกชนเอง ก็มีการให้ความช่วยเหลือกันเอง โดยการจัดทําคู่มือเฉพาะอุตสาหกรรมเพื่อทําให้ผู้ประกอบการสามารถเข้าใจและปฏิบัติตามกฎระเบียบ REACH ได้อย่างถูกต้อง สําหรับประเทศนอกสหภาพยุโรป เช่น ประเทศไทยประเทศจีน เป็นต้น ก็มีความตื่นตัวและดําเนินการในการให้ความช่วยเหลือแก่ภาคเอกชน ซึ่งแนวทางการช่วยเหลือนั้นแนวทางเดียวกับสหภาพยุโรปเช่นกัน อย่างไรก็ดี จากการศึกษาข้อมูลและการศึกษาดูงานในสหภาพยุโรป พบว่า ผู้ประกอบการทั้งในและนอกสหภาพยุโรปส่วนใหญ่แล้วยังไม่เข้าใจกฎระเบียบREACH มากนัก จากการสํารวจความพร้อมของอุตสาหกรรมไทย โดยใช้โรงงานสิ่งทอเป็นต้นแบบ พบว่าผู้ประกอบการไทยส่วนใหญ่ยังไม่เข้าใจกฎระเบียบ REACH มากนัก และปัญหาหลักคือ เอกสารความปลอดภัย (Safety Data Sheet, SDS) ของสารเคมีที่โรงงานใช้อยู่ ส่วนใหญ่มักมีข้อมูลไม่ครบถ้วน และผู้ประกอบการไม่มั่นใจว่า SDS นี้เป็นของจริงหรือไม่ ปัญหาสําหรับการจดทะเบียนสารเคมีของประเทศไทย และประเทศนอกสหภาพยุโรป คือไม่สามารถจดทะเบียนสารเคมีด้วยตนเอง กฎระเบียบ REACH ได้กําหนดว่าจะต้องทําการจดทะเบียนโดยผ่านผู้รับมอบอํานาจทําการแทนเฉพาะ (only representative, OR) คณะผู้วิจัยได้สืบค้นและศึกษาข้อมูลบริษัทที่ให้บริการ OR พบว่า บริษัทที่เปิดให้บริการ OR มี 3 ลักษณะด้วยกัน คือ บริษัทที่ทําธุรกิจด้านสารเคมีอยู่แล้ว บริษัทที่เป็นที่ปรึกษาด้านสิ่งแวดล้อม และบริษัทที่ผลิตสารเคมีรายใหญ่ของสหภาพยุโรปคณะผู้วิจัยได้ศึกษาค่าใช้จ่ายในการจดทะเบียนสารเคมี โดยได้รับความร่วมมือจากผู้ผลิตเคมีภัณฑ์ของประเทศไทย จัดส่งข้อมูลสีย้อมแอซิดที่มีปริมาณส่งจําหน่ายในสหภาพยุโรปประมาณ 100 ตัน/ปี ให้แก่บริษัทที่เปิดให้บริการ OR ผลการศึกษาพบว่า มีค่าใช้จ่ายประมาณ 1.4-5 ล้านบาท โดยแต่ละบริษัทมีการคิดค่าบริการที่แตกต่างกัน คณะผู้วิจัยได้ศึกษาและวิเคราะห์แนวทางเลือกที่เหมาะสมในการจดทะเบียนสารเคมีสําหรับประเทศไทยไว้ 5 แนวทาง คือ (1) การจดทะเบียนโดยหน่วยงาน OR ที่เป็นกลุ่มบริษัทการค้าระหว่างประเทศขนาดใหญ่ของไทยที่มีสาขาในสหภาพยุโรป (2) การจดทะเบียนโดยหน่วยงาน OR ที่เป็นบริษัทการค้าระหว่างประเทศในรูปองค์กรมหาชน (International Trading Firm, ITF) (3) การจดทะเบียนโดยหน่วยงาน OR ที่เป็นบริษัทที่ภาครัฐให้การสนับสนุนการก่อตั้งในสหภาพยุโรป (4) การจดทะเบียนโดยบริษัทที่เปิดให้บริการ OR โดยผู้ประกอบการเป็นผู้เลือกบริษัทเอง และ (5) ผู้ส่งออกไม่จดทะเบียนแต่ส่งข้อมูลให้กับผู้นําเข้าเพื่อดําเนินการจดทะเบียนเอง ซึ่งแนวทางเลือกทั้ง 5 แนวทางมีข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันไป โดยคณะผู้วิจัยได้สรุปและจัดทําร่างข้อเสนอโครงการ “แนวทางเลือกที่เหมาะสมในการจดทะเบียนสารเคมี ตามระเบียบว่าด้วยสารเคมี (REACH) สําหรับประเทศไทย” เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องนําไปศึกษาข้อมูลเชิงลึก และประเมินเลือกแนวทางที่เหมาะสมกับประเทศไทยต่อไป The EU chemical regulation, Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals or REACH is to enhance a single chemical management system throughout the EU region. REACH is considered the most complicated regulation in European history with its wide range of impacts on society, economics and production costs. These impacts would be felt both within and outside EU member countries. They are both positive and negative impacts. EU has provided assistance to related industries and businesses in a number of ways, including training and seminars, communications and public relations through different media, establishment of help desk, preparation for a guidance, websites, etc. The aim is to encourage better understanding among industrial operators and to enhance compliance with REACH. Additionally, there has also been assistance among industrial operators, through the preparation for guidance specific for industries on how to efficiently comply with REACH. Countries outside EU member countries, like Thailand, China, etc., have also been active and assistance has been provided to businesses. All these assistance has been in the same directions as that in European countries. However, the study analysis and visit to EU countries found that industrial operators both within and outside EU countries did not well pursue REACH knowledge and understanding. The survey on the readiness of Thai industries, with textile as a prototype industry, found that most of the Thai operators did not understand REACH well. The key problem was on the safety data sheet (SDS) of chemicals in use – mostly SDS was incomplete and industrial operators failed to realise and prove the genuineness of SDS. With regards to chemical registration for Thailand and other countries outside EU, where registration could not be done by themselves, REACH required that they register through Only Representative (OR). The research team conducted an analysis on OR service providers and found that there were 3 main types of firms -- chemical business firms, environmental consulting firms and large EU chemical manufacturers. Additionally, the research team studied the registration expenses with active collaboration of a Thai chemical manufacturer. The information on acid dyestuff with the volume of 100 tonne / year distributed in EU was sent to different OR firms. It was found that registration fee would approximately range from Baht 1.4 to 5 million. Fees were different from one OR firm to another. In addition, the research team conducted an analysis of chemical registration for Thailand and concluded the possible 5 options as follows: (1) Registration through OR who were large Thai international trading firms with branches in European countries; (2) Registration through OR who were international trading firms (ITF) in the form of public organisation; (3) Registration through OR who were private firms where Thai government provided supports for their establishment in European countries; (4) Registration through OR who were individually selected by chemical industries; and (5) Exporters would not register, but rather, they would provide information to importers who would therefore proceed to registration themselves. The research team conducted a preliminary analysis of advantages and disadvantages of these 5 options and prepared for a proposal on “Guidelines for Chemicals Registration according to REACH for Thailand” for further indepth study and analysis.