วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

เนื่องจากคุณสมบัติของเรือนไทยที่มีระดับอุณหภูมิของอากาศภายนอก และอากาศภายในที่ใกล้เคียงกัน ทำให้สภาพอากาศภายในของเรือนไทยในอดีต อยู่ในเขตสบายคล้อยตามสภาพอากาศภายนอก แต่ปัจจุบันสภาพอากาศภายนอกมีอุณหภูมิสูงขึ้นมาก สภาพอากาศภายในของเรือนไทยจึงไม่อยู่ในเขตสบายเหมือนในอดีต ดังนั้นจึงมีความจำเป็นต้องสร้างเขตสบายให้กับเรือนไทยด้วยการใช้ระบบปรับอากาศ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะศึกษารูปแบบของเรือนไทย เพื่อประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับสภาวะในปัจจุบัน โดยมุ่งศึกษาหลักการที่ทำให้เรือนไทยมีลักษณะพิเศษ 3 ประการ ได้แก่ ความสอดคล้องกับการใช้สอยในปัจจุบัน การประหยัดพลังงานในระบบปรับอากาศ และการลดค่าใช้จ่ายในการลงทุน การวิจัยนี้แบ่งการวิจัยออกเป็น 3 ขั้นตอน เริ่มจากการศึกษาตัวแปรที่มีผลต่อการประยุกต์เรือนไทยให้เหมาะสมกับสภาวะในปัจจุบัน ด้วยการวิเคราะห์เบื้องต้น การคำนวณทางคณิตศาสตร์ และการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ จากนั้นเปรียบเทียบอิทธิพลของตัวแปรต่างๆ เพื่อหาระดับความเหมาะสมที่จะนำไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบ สุดท้ายศึกษารูปแบบและเทคนิคการก่อสร้าง โดยเน้นการประยุกต์ใช้ในการออกแบบที่คงไว้ซึ่งสัดส่วน ลักษณะและรูปลักษณ์ของเรือนไทย ผลการวิจัยพบว่า มีความเป็นไปได้ในการที่จะประยุกต์เรือนไทยให้เหมาะสมกับสภาวะในปัจจุบัน โดยอาศัยหลักการออกแบบที่มีการคำนึงถึงตัวแปรต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างครบวงจร มีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ใช้สอยภายในตัวเรือนให้สอดคล้องกับในปัจจุบัน มีการเลือกใช้วัสดุเปลือกอาคารที่มีระดับการป้องกันความร้อนสูง มีระดับการรั่วไหลของอากาศต่ำและมีมวลสารต่ำ รวมไปถึงการลดค่าใช้จ่ายในการลงทุนด้วยการเพิ่มเนื้อที่ใช้สอย การใช้ระบบการก่อสร้างสำเร็จรูป การสร้างแยกหลังโดยใช้ชานกลางเป็นตัวเชื่อมต่อเมื่อต้องการขยายตัวในอนาคต และการใช้รูปแบบที่เป็นมาตรฐานเพื่อการก่อสร้างจำนวนหลายครั้ง ผลการวิจัยสรุปว่า สามารถปรับเปลี่ยนพื้นที่ใช้สอยภายในเรือนไทย ให้สอดคล้องกับการใช้สอยในปัจจุบันได้เป็นอย่างดี กรณีปรับอากาศพบว่า สามารถลดภาระของระบบปรับอากาศ และปริมาณการสะสมความร้อนในมวลสารได้ประมาณ 12 เท่า และเมื่อเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายในการลงทุนโดย 1) การลดพื้นที่ผิวเปลือกอาคารต่อพื้นที่ใช้สอย 2) การเพิ่มความรวดเร็วในการก่อสร้าง 3) การแบ่งระยะในการลงทุน และ 4) การผลิตในปริมาณมาก สามารถลดค่าใช้จ่ายในการลงทุนเมื่อเปรียบเทียบกับระบบการก่อสร้างแบบทั่วไปลงได้ประมาณ 27% 14% 16% และ 30% ตามลำดับ