ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

คุกกับคน : อำนาจและการต่อต้านขัดขืน

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : คุกกับคน : อำนาจและการต่อต้านขัดขืน
นักวิจัย : สายพิณ ศุพุทธมงคล
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2541
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=60619
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาเรื่อง คุกกับคน : อำนาจและการต่อต้านขัดขืน มีความมุ่งหมายเพื่อ หาคำตอบว่าการต่อต้านขัดขืนการครอบงำของอำนาจโดยสามัญชนคนธรรมดามีความเป็นไปได้หรือไม่ โดยใช้คุกซึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็นพื้นที่ซึ่งอุดมด้วยการครอบงำของอำนาจ และกลไกของอำนาจ โดยเฉพาะกลไกหรือเทคโนโลยีการสร้างวินัย มีปฏิบัติการที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจนที่สุด โดยใช้แนวคิดเรื่องอำนาจและการต่อต้านขัดขืน ซึ่งศึกษาโดยใช้ปฏิบัติการวาทกรรมของ ฟูโกต์เป็นกรอบในการศึกษา ฟูโกต์เสนอว่า (1) อำนาจไม่ได้มีลักษณะเหมือนสิ่งของซึ่ง ใครสามารถแสวงหา ฉวยชิง หรือแบ่งปันแก่ผู้อื่น (2) ความสัมพันธ์เชิงอำนาจไม่ใช่ความ สัมพันธ์ซึ่งอยู่ภายนอกหรือแยกอย่างเด็ดขาด เป็นเอกเทศ จากความสัมพันธ์ในสังคมชุดอื่น แต่ปรากฏในความสัมพันธ์ทางสังคมที่กล่าวมาแล้ว และทันทีที่ความสัมพันธ์เหล่านี้เกิดการ แบ่งแยก ความไม่เท่าเทียม หรือเสียศูนย์ไปชั่วขณะโดยอาการที่กล่าวแล้วก็อาจเป็นผล มาจากความสัมพันธ์เชิงอำนาจซึ่งอยู่ในความสัมพันธ์ทางสังคมนั้น (3) อำนาจดำรงอยู่ทุก แห่งหน ซึ่งหมายความว่าความสัมพันธ์เชิงอำนาจมีหลายซับหลายซ้อนปรากฏอยู่ และมีบทบาท ในความสัมพันธ์ชุดต่าง ๆ และเป็นฐาน เป็นปริมณฑล ซึ่งก่อให้เกิดการเคลื่อนและเลื่อนไหล ของอำนาจจากจุดหนึ่งไปยังจุดอื่น ทันทีที่มีช่องว่างขึ้น (4) ความสัมพันธ์เชิงอำนาจมี ทั้งที่เกิดขึ้นโดยเจตนาและไม่ใช่อัตวิสัย (intentional and nonsubjective) หมายความว่าไม่มีความสัมพันธ์เชิงอำนาจใดที่เกิดขึ้นโดยปราศจากเป้าหมายและจุดมุ่งหมาย แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าความสัมพันธ์เชิงอำนาจทั้งหมดต้องเป็นผลมาจากทางเลือกและการ ตัดสินใจของปัจเจกบุคคล และ (5) ณ ที่ใดก็ตามที่อำนาจปรากฏที่นั้นย่อมมีการต่อต้านขัดขืน ด้วยเหตุนี้การต่อต้านขัดขืนจึงมิใช่สิ่งที่อยู่นอกความสัมพันธ์เชิงอำนาจ และการดำรงอยู่ ของอำนาจก็ขึ้นกับการต่อต้านขัดขืน ณ จุดต่าง ๆ ในความสัมพันธ์ทางสังคม ผู้ศึกษาได้แจกแจงปฏิบัติการของอำนาจที่กระทำผ่านการนิยามความปกติ/ไม่ปกติ ซึ่งส่งผลต่อ ความเป็นธรรมชาติ และความชอบธรรมของการใช้เทคโนโลยีการสร้างวินัยและ ความเคร่งครัดรัดกุมของระบอบคุก ในขณะเดียวกันก็สะกดให้เสียงของผู้ต้องขังเงียบลง ผ่านภาพของคุกซึ่งสะท้อนในงานสารคดีเกี่ยวกับคุก เพื่อนำมาเปรียบเทียบกับภาพอันเกิด จากการปล่อยให้ผู้ต้องขังได้แสดงการโต้แย้งจากรอบนอก ในปริมณฑลต่าง ๆ เสียงโต้แย้ง เหล่านี้แสดงให้เห็นการต่อต้านขัดขืนกลไกการสร้างวินัย อันประกอบด้วยการกำราบพฤตินิสัย ผิดปกติ ด้วยตารางเวลาการแก้ไขและพัฒนาพฤตินิสัย และการสอดส่องให้ปฏิบัติการของกลไก ดังกล่าวเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพด้วยการจัดพื้นที่ หน่วยงาน และจัดวางผู้ต้องขัง แต่ละคน ซึ่งมีภูมิหลังทางสังคม เศรษฐกิจ การศึกษา และการกระทำความผิด แตกต่างกัน ลงในพื้นที่ให้เหมาะกับภูมิหลังดังกล่าว รวมทั้งการต่อต้านขัดขืนระบอบคุกซึ่ง ตัดอิสระภาพ ในการดำรงชีวิตทางสังคมในรูปแบบเดิม โดยเฉพาะการดำรงชีวิตในครอบครัว และการขัดขืนการเปลื้องตัวตนหรืออัตลักษณ์ทางสังคม โดยอาศัยเกณฑ์การชี้ขาดและวินัย ของศาสนาเป็นเครื่องมือในการต่อต้านขัดขืน อย่างไรก็ตาม การต่อต้านขัดขืนที่เกิดขึ้น ก็อาจถูกฉวยชิงโดยระบอบคุก และถูก ใช้เป็นหนทางซึ่งนำไปสู่การเพิ่มเติมและขยายกลไกเชิงอำนาจออกสู่ปริมณฑลใหม่ที่ผู้ต้องขัง สร้างขึ้น ซึ่งก็จะนำไปสู่การต่อต้านขัดขืนด้วยรูปแบบใหม่ ๆ และในปริมณฑลอื่นต่อไป

บรรณานุกรม :
สายพิณ ศุพุทธมงคล . (2541). คุกกับคน : อำนาจและการต่อต้านขัดขืน.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
สายพิณ ศุพุทธมงคล . 2541. "คุกกับคน : อำนาจและการต่อต้านขัดขืน".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
สายพิณ ศุพุทธมงคล . "คุกกับคน : อำนาจและการต่อต้านขัดขืน."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2541. Print.
สายพิณ ศุพุทธมงคล . คุกกับคน : อำนาจและการต่อต้านขัดขืน. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2541.