การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาหนังสือเรียนด้วยตนเองสำหรับเด็ก และ บทเรียนสำเร็จรูปชุด รัตนโกสินทร์ ใช้ประกอบการสอนกลุ่มสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เรื่องประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์และเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทาง การเรียนระหว่างกลุ่มที่เรียนโดยใช้หนังสือเรียนด้วยตนเองสำหรับเด็ก กับกลุ่มที่เรียน โดยใช้บทเรียนสำเร็จรูป กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2542 โรงเรียน วัดแม่แก้ดน้อย จำนวน 67 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 1 จำนวน 33 คน สอนโดยใช้หนังสือเรียนด้วยตนเองสำหรับเด็ก กลุ่มทดลอง 2 จำนวน 34 คน สอน โดยใช้บทเรียนสำเร็จรูป ชุด รัตนโกสินทร์ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบวัด ความคิดเห็นของนักเรียนต่อการเรียนการสอน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย เลขคณิต ((-,X)) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และสถิติทดสอบที (t-test) ผลการวิจัยได้ข้อสรุปที่สำคัญ ๆ ดังนี้ (1) สื่อการสอนทั้งสองชนิด มีประสิทธิภาพ สูงกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ คือ 80/80 โดยหนังสือเรียนด้วยตนเองสำหรับเด็ก ๆ ชุด รัตนโกสินทร์ มีประสิทธิภาพ E1/E2 เท่ากับ 89.48/83.31 และบทเรียนสำเร็จรูป ชุด รัตนโกสินทร์ มี ประสิทธิภาพ E1/E2 เท่ากับ 93.78/81.44 (2) ในด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่ เรียนโดยใช้สื่อการสอนทั้งสองประเภทปรากฏว่ามีพัฒนาการในด้านความรู้หลังเรียนสูงกว่าก่อน เรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และคะแนนพัฒนาการของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของ กลุ่มที่เรียนโดยใช้หนังสือเรียนด้วยตนเองสำหรับเด็กสูงกว่ากลุ่มที่เรียนโดยใช้บทเรียน สำเร็จรูปอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (3) ในด้านความคิดเห็นของนักเรียนต่อการเรียน เรื่องประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์ ปรากฏว่า นักเรียนทั้งสองกลุ่มมีความพึงพอใจต่อการเรียน การสอนในระดับมาก เมื่อทดสอบความแตกต่างระหว่างกลุ่มพบว่าไม่แตกต่างกัน