สารที่ผลิตได้จากเชื้อ~iBacillus subtilis~i NSRS 89-24 และ ~iBacillus~isp.LN 007 สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อราสาเหตุโรคข้าว 2 ชนิด คือ ~iPyricularia oryzae~i และ Rhizoctonia solani~i จากการคัดเลือกสูตรอาหารเหลว 4 สูตร คือ Mckeen, Glucose Asparagine Mineral Salt Medium (GAM), Glucose Meat Extract Peptone medium (GMP) และ No.3 medium พบว่าอาหารเหลวสูตร Mckeen เป็นสูตรที่เชื้อ ~iBacillus~i ทั้งสองสายพันธุ์เจริญและผลิตสาร ปฏิปักษ์ต่อเชื้อราได้ดีที่สุด พบว่าสามารถใช้ซูโครสร้อยละ 5 เป็นแหล่งคาร์บอนแทนกลูโคส และใช้ (NH(,4))(,2) HPO(,4) ร้อยละ 1.0 เป็นแหล่งไนโตรเจนแทน DL glutamic acid ของ อาหาร Mckeen โดยมีสภาวะที่เหมาะสมต่อการผลิตสารปฏิปักษ์ต่อเชื้อรา คือมีปริมาตรอาหารเลี้ยง เชื้อ 100 มิลลิลิตรในฟลาสก์ขนาด 250 มิลลิลิตร พีเอชเริ่มต้นของอาหารเท่ากับ 7.0 ใช้ความเร็ว ของเครื่องเขย่า 200 รอบต่อนาที ที่อุณหภูมิ 35 องศาเซลเซียส เมื่อเลี้ยงเป็นเวลา 48 ชั่วโมง เชื้อ ~iB. subtilis~i NSRS 89-24 สร้างสารปฏิปักษ์ยับยั้งการเจริญของเชื้อรา ~iP. oryzae~i และ ~iR. solani~i ได้สูงสุดร้อยละ 94.5 และ 95.7 ตามลำดับ ส่วนเชื้อ ~iBacillus~i sp. LN 007 สร้างสารปฏิปักษ์ยับยั้งการเจริญของเชื้อราได้สูงสุดร้อยละ 98.5 และ 96.2 ตามลำดับ เมื่อใช้โมลาสร้อยละ 5 เป็นแหล่งคาร์บอนแทนซูโครส และหรือใช้น้ำเวย์จากการทำเต้าหู้ร้อยละ 30.0 เป็นแหล่งไนโตรเจนแทน (NH(,4))(,2)HPO(,4) หรือการที่ไม่เติมโลหะที่ต้องการในปริมาณ น้อยในอาหารเหลวสูตร Mckeen มีผลทำให้การเจริญและการผลิตสารปฏิปักษ์ต่อเชื้อราลดลง เมื่อเติม สารกำจัดฟอง 2 ชนิด คือ silicone ร้อยละ 1.0 และ polypropylene glycol 2000 ร้อยละ 1.0 ลงในอาหารเลี้ยงเชื้อ พบว่าไม่มีผลต่อการเจริญและการผลิตสารปฏิปักษ์ต่อเชื้อราสาเหตุโรคข้าว ของเชื้อ ~iB.subtilis~i และ ~iBacillus~i sp. ผลของการศึกษาในถังหมักขนาด 3 ลิตร ที่มี ปริมาตรของอาหารเหลวสูตร Mckeen ที่ปรับปรุงจากการศึกษาบนเครื่องเขย่า 1.5 ลิตร ซึ่งประกอบ ด้วย ซูโครส 50.0 ก/ล, (NH(,4))(,2)HPO(,4) 10.0 ก/ล, MgSO(,4). 7H(,2)O 1.02 ก/ล, KC1 0.5 ก/ล, และ trace elements 1.0 มล/ล (MnSO(,4).4H(,2)O 0.5 ก, CuSO(,4).5H(,2)O 0.16 ก, FeSO(,4).7H(,2)O 0.01 ก ในน้ำกลั่น 100 มล.) และมีพีเอชเริ่มต้นเท่ากับ 7.0 พบว่า ~iBacillus~i ทั้งสองสายพันธุ์เจริญและผลิตสารปฏิปักษ์ต่อเชื้อราได้ดีเมื่อไม่มีการควบคุมพีเอช มีอัตราการกวน 300 รอบต่อนาที และอัตราการให้อากาศ 2.0 VVM โดย ~iBacillus~i sp. มีค่าอัตรา การเจริญจำเพาะเท่ากับ 0.14 ต่อชั่วโมง และน้ำหนักเซลล์แห้งเท่ากับ 4.4 กรัมต่อลิตร สำหรับ ~iBacillus~i sp. มีค่าอัตราการเจริญจำเพาะเท่ากับ 0.096 ต่อชั่วโมง และน้ำหนักเซลล์แห้ง เท่ากับ 4.0 กรัมต่อลิตร เมื่อเลี้ยงเชื้อเป็นเวลา 48 ชั่วโมง เชื้อ ~iB.subtilis~i สร้างสาร ปฏิปักษ์ยับยั้งการเจริญของเชื้อรา ~iP.oryzae~i และ ~iR.solani~i ได้สูงสุดร้อยละ 100.0 และ 97.9 ตามลำดับ ส่วน ~iBacillus~i sp. ยับยั้งการเจริญของเชื้อราได้สูงสุดร้อยละ 100 และ 98.5 ตามลำดับ สารปฏิปักษ์ต่อเชื้อราที่ผลิตได้จากแบคทีเรียทั้งสองชนิดมีความคงตัวที่อุณหภูมิ 121 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 15 นาที และที่อุณหภูมิ 90 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 12 ชั่วโมง รวมทั้งมีความคงตัวต่อพีเอช 3-11 เป็นเวลา 24 ชั่วโมง และสามารถเก็บรักษาไว้ที่อุณหภูมิ ห้องเป็นเวลา 49 วัน โดยที่ยังคงมีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อราสาเหตุโรคข้างได้มากกว่า ร้อยละ 80