การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความคิดเห็นที่มีต่อสภาพการบริหาร งานกิจการนักเรียนเกี่ยวกับปัญหาสารเสพติดในสถานศึกษาของจังหวัดพะเยา (2) เปรียบเทียบ ความคิดเห็นที่มีต่อสภาพการบริหารงานกิจการนักเรียนเกี่ยวกับปัญหาสารเสพติดในสถานศึกษา ของจัวหวัดพะเยา จำแนกตามสังกัดสถานศึกษา และ (3) ศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการ บริหารงานกิจการนักเรียนเกี่ยวกับปัญหาสารเสพติดในสถานศึกษาของจังหวัดพะเยา กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้บริหาร 11 คน นักเรียน 92 คน ผู้ปกครอง 92 คน รวม 287 คน จากสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา เอกชน กรมสามัญศึกษา และกรมอาชีวศึกษา เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสำรวจรายการ แบบมาตราส่วน ประมาณค่าและแบบปลายเปิด สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวน การทดสอบรายคู่ด้วยวิธีการของเชฟเฟ่ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า (1) ความคิดเห็นที่มีต่อสภาพการบริหารงานกิจการนักเรียนเกี่ยวกับ ปัญหาสารเสพติดด้านการป้องกันสารเสพติด และด้านการป้องปรามสารเสพติดปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ส่วนด้านการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพปฏิบัติอยู่ในระดับน้อย (2) การวิเคราะห์เปรียบ เทียบความคิดเห็นที่มีต่อสภาพการบริหารงานกิจการนักเรียนเกี่ยวกับปัญหาสารเสพติดในสถาน ศึกษาของจังหวัดพะเยา ด้านการป้องกันสารเสพติดและด้านการป้องปรามสารเสพติด สังกัดสำนักงาน คณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติกับสังกัดกรมสามัญศึกษา แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติที่ระดับ .05 ส่วนสังกัดอื่น ๆ ไม่แตกต่างกัน ส่วนด้านการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติและสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน กับสังกัดกรมสามัญศึกษา แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนสังกัดอื่น ๆ ไม่แตกต่างกัน และ (3) ความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการบริหารงานกิจการนักเรียนเกี่ยวกับ ปัญหาสารเสพติดในสถานศึกษาของจังหวัดพะเยา ด้านการป้องกันสารเสพติดได้แก่ สถานศึกษาควร ส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับสารเสพติดแก่นักเรียน โดยวิธีการสอดแทรกเนื้อหาความรู้ในวิชา ต่าง ๆ หรืออาจเชิญวิทยากรภายนอกมาให้ความรู้ ด้านการป้องปรามสารเสพติดได้แก่ สถานศึกษา ควรตรวจปัสสาวะแก่นักเรียนเพื่อหาสารเสพติด อย่างน้อยเทอมละ 1 ครั้ง ส่วนด้านการบำบัด รักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพได้แก่ สถานศึกษาควรใช้จิตวิทยาและหลักธรรม ในการบำบัดรักษาแก่ ผู้ติดสารเสพติด