การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาปัจจัยที่มีผล ต่อการปฏิบัติงานกิจกรรมสุขาภิบาลหลักของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ตำบล โดยมุ่งศึกษาเฉพาะปัจจัยลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยการ สนับสนุนจากหน่วยงานระดับสูง และปัจจัยของชุมชน โดยทำการศึกษา เจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบลจากพื้นที่ดำเนินการกิจกรรมสุขาภิบาล หลัก ปี 2535 ในจังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และสงขลา จำนวน 34 คน เพื่อศึกษาปัจจัยต่าง ๆ ตามแบบสัมภาษณ์ ซึ่งผู้วิจัยสร้าง ขึ้นจากทฤษฎีและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานของ บุคคลในองค์การ การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยต่าง ๆ กับผลการ ปฏิบัติงานกิจกรรมสุขาภิบาลหลักของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบล ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลการปฏิบัติงาน กิจกรรมสุขาภิบาลหลักของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบล ได้แก่ ศาสนา การศึกษา ความพึงพอใจในงาน การมีน้ำสะอาดดื่มเพียงพอ การมีส้วมถูกหลักสุขาภิบาล และศาสนาหลักของชุมชน ผลการ วิจัยสรุปดังนี้ 1. เจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบลที่นับถือศาสนาพุทธ มีผล การปฏิบัติงานกิจกรรมสุขาภิบาลหลักอยู่ในระดับดีมากกว่า เจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบลที่นับถือศาสนาอิสลาม 2. เจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบลที่มีการศึกษาประกาศนียบัตร มีผลการปฏิบัติงานกิจกรรมสุขาภิบาลหลักอยู่ในระดับดีมากกว่า เจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบลที่มีการศึกษาระดับปริญญาตรี 3. เจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบลที่มีความพึงพอใจงานระดับ ปานกลางหรือสูง มีผลการปฏิบัติงานกิจกรรมสุขาภิบาลหลักอยู่ใน ระดับดีมากกว่าเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบลที่มีความพึงพอใจ ในงานระดับต่ำ 4. หมู่บ้านที่มีน้ำสะอาดดื่มเพียงพอระดับสูง มีผลการ ปฏิบัติงานกิจกรรมสุขาภิบาลหลักของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบล อยู่ในระดับดีมากกว่าหมู่บ้านที่มีน้ำสะอาดดื่มเพียงพอระดับ ปานกลางหรือต่ำ 5. หมู่บ้านที่มีส้วมถูกหลักสุขาภิบาลระดับต่ำหรือ ปานกลาง มีผลการปฏิบัติงานกิจการรมสุขาภิบาลหลักของเจ้าหน้า ที่สาธารณสุขตำบลอยู่ในระดับดีมากกว่าหมู่บ้านที่มีส้วมถูก หลักสุขาภิบาลระดับสูง 6. ชุมชนที่ศาสนาพุทธเป็นสมาชิก มีผลการปฏิบัติงานกิจกรรม สุขาภิบาลหลักของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบล อยู่ในระดับดีมากกว่า ชุมชนที่มีศาสนาอิสลามเป็นศาสนาหลัก ผลการวิจัยนี้มีข้อเสนอแนะว่า การดำเนินงานพัฒนาสุขาภิบาล สิ่งแวดล้อมในชนบทนั้น ควรมีการดำเนินการต่อเนื่อง และมีการ ขยายผลของกิจกรรมสุขาภิบาลหลักให้ครบทุกหลังคาเรือนในหมู่บ้าน และตำบล