การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง การอนุรักษ์ป่าชายเลน สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 มีขั้นตอนในการ พัฒนาหลักสูตร 4 ขั้นตอน คือ 1) การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน 2) การพัฒนาหลักสูตร 3) การทดลองใช้หลักสูตร 4) การประเมินผลและปรับปรุงหลักสูตร โดยทดลองใช้ หลักสูตรกับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านคลองวาฬ อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 25 คน เป็นเวลา 45 คาบ คาบละ 20 นาที เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) แบบสัมภาษณ์ 2) แบบสอบถาม 3) แบบสนทนากลุ่ม 4) แบบทดสอบ 5) แบบสังเกตพฤติกรรม 6) แบบประเมินผลงาน นักเรียน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ (%), ค่าเฉลี่ย ((-,X)), ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D), t-test แบบ Dependent และ การวิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis), ผลการวิจัยปรากฎดังนี้ 1) ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พบว่านโยบายทางการศึกษาของประเทศ ต้องการ ให้สถาบันการศึกษา องค์กรต่างๆ และชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติ โดยให้จัดกระบวนการเรียนรู้ในชุมชน นักเรียนและบุคคลที่เกี่ยวข้องมี ความต้องการในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเรื่องการอนุรักษ์ป่าชายเลน และควรนำ วิทยากรภายนอกในท้องถิ่นมาร่วมสอนโดยมีการศึกษาแหล่งทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น 2) ผลการพัฒนาหลักสูตรพบว่า องค์ประกอบของหลักสูตรประกอบด้วย หลักการ จุดมุ่งหมาย โครงสร้าง คำอธิบายรายวิชา ขอบข่ายเนื้อหา เวลาเรียน แนวการจัด กิจกรรมการเรียนการสอน สื่อการเรียนการสอน การวัดและการประเมินผล และแผนการสอน 9 แผนการสอน ขอบข่ายเนื้อหา ประกอบไปด้วย ความหมายของป่าชายเลน ระบบนิเวศป่าชายเลน พืชในป่าชายเลน สัตว์ในป่าชายเลน ความสำคัญและประโยชน์ที่ ได้รับจากป่าชายเลน สาเหตุการลดลงของป่าชายเลน และผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการ ทำลายป่าชายเลน การสำรวจป่าชายเลน แนวทางการอนุรักษ์ป่าชายเลน การปฏิบัติกิจกรรมการอนุรักษ์ป่าชายเลน และการจัดทำผลงานเกี่ยวกับการอนุรักษ์ ป่าชายเลน ผู้เชี่ยวชาญประเมินองค์ประกอบของหลักสูตร พบว่ามีความสอดคล้องและ เหมาะสม 3) การทดลองใช้หลักสูตร โดยการนำหลักสูตรไปทดลองใช้กับนักเรียนชั้น ประถมศึกษาปีที่ 5 ดำเนินกาสอนร่วมกันระหว่าง ผู้วิจัย ครูผู้สอน หัวหน้าส่วน พิพิธภัณฑ์สัตว์นำ้ อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ และผู้รู้ในท้องถิ่น มีการศึกษาทั้งในห้องเรียนและนอกสถานที่ ที่ป่าชายเลนคลองวาฬ 4) ผลการประเมิน ผลและปรับปรุงหลักสูตร พบว่า นักเรียนมีความรู้เกี่ยวกับเรื่องการอนุรักษ์ ป่าชายเลนก่อนและหลังใช้หลักสูตรแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทีระดับ 0.05 นักเรียนสามารถจัดทำผลงานได้อยู่ในระดับดี คือ ป้ายนิเทศ ภาพวาด เรียงความ และหนังสือนิทานเกี่ยวกับการอนุรักษ์ป่าชายเลน มีความถูกต้องตาม เนื้อหา สวยงาม และ สร้างสรรค์ และนักเรียนปฏิบัติกิจกรรมการอนุรักษ์ ป่าชายเลนได้ นักเรียนมีความคิดเห็นที่ดีต่อหลักสูตร เพราะทำให้ได้ฝึกปฏิบัติ จริงโดยใช้กิจกรรมกลุ่มบริเวณป่าชายเลนในท้องถิ่น นอกจากนี้ครูผู้สอนและ นักเรียนมีความคิดเห็นว่าควรเพิ่มจำนวนครั้งในการออกไปศึกษาที่ป่าชายเลน และ มีการปรับปรุงหลักสูตรในเรื่องระยะเวลาในการสอนให้มีความยืดหยุ่นและเหมาะสม กับเนื้อหา และปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับระดับความรู้พื้นฐานของนักเรียน