การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาด้านโบราณคดี ของชุมชนโบราณ ในเขตอำเภอ สทิงพระ จังหวัดสงขลา และบริเวณใกล้เคียง โดยทำการศึกษาแหล่ง โบราณคดี จำนวน 23 แหล่ง เพื่อให้ทราบปัจจัยที่มีผลต่อบทบาทความสำคัญของชุมชน โบราณแห่งนี้ ซึ่งปัจจัยดังกล่าวได้แก่ สภาพภูมิศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ การศึกษาครั้งนี้ยังทำให้ทราบถึงความสัมพันธ์ของชุมชนโบราณในเขตอำเภอสทิงพระ และบริเวณใกล้เคียง กับชุมชนโบราณร่วมสมัย ทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยทำ การศึกษาเปรียบเทียบวิเคราะห์ ตีความ ข้อมูลหลักฐานทางโบราณคดีทุกประเภท เช่น โบราณวัตถุ โบราณสถาน ที่ได้จากการสำรวจขุดค้นทางโบราณคดีในแหล่งโบราณคดีใน เขตอำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา และบริเวณใกล้เคียง ตลอดจนศึกษาแหล่งโบราณคดี ร่วมสมัย ผลการวิจัยสามารถสรุปได้ดังนี้ :- 1. ช่วงพุทธศตวรรษที่ 11 - 12 พบว่าชุมชนโบราณแห่งนี้มีความสัมพันธ์ กับอินเดีย เริ่มก่อตัวเป็นชุมชนถาวร 2. สมัยวัฒนธรรมศรีวิชัย พุทธศตวรรษที่ 13 - 18 ยังมีความสัมพันธ์กับ อินเดีย รวมถึงชุมชนร่วมสมัยอื่น ๆ เช่น อินโดนีเซีย และจีน โดยเฉพาะ อย่างยิ่งกับอินโดนีเซียหรือชวาภาคกลาง ซึ่งแสดงให้เห็นความสัมพันธ์อัน เด่นชัดในช่วงพุทธศตวรรษที่ 14 - 16 นอกจากนี้ยังพบว่า บทบาทสำคัญของชุมชน โบราณแห่งนี้คือ การเป็นเมืองคลังสินค้า (entropot) ในสมัยวัฒนธรรมศรีวิชัย ทั้งยังเป็นเมืองที่ผลิตภาชนะดินเผาส่งออกไปยังแหล่งต่าง ๆ 3. ช่วงพุทธศตวรรษที่ 17 - 18 มีความสัมพันธ์กับจีนในสมัยราชวงศ์ซุ่ง และหยวน รวมถึงความสัมพันธ์กับกัมพูชา 4. ช่วงพุทธศตวรรษที่ 19 พบว่ามีความสัมพันธ์กับศรีลังกาด้านพุทธศาสนา และยังคงมีความสัมพันธ์กับชุมชนอื่น ๆ ต่อเนื่องมา