การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาตัวแปรที่เกี่ยวข้องกับ สุขภาพจิต ครูมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา จังหวัดสมุทรสาคร จำแนกตาม ตัวแปร 2 ด้าน คือ ตัวแปรด้านส่วนตัว ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา สถานภาพ สมรส ตำแหน่งทางวิชาการ เงินเดือน รายได้พิเศษ ประสบการณ์ในการทำงาน ภาระงาน และภาระความรับผิดชอบต่อครอบครัว ส่วนตัวแปรด้านสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนได้แก่ สัมพันธภาพระหว่างครูกับผู้บริหาร สัมพันธภาพระหว่างครูกับเพื่อนร่วมงาน และสัมพันธภาพระหว่างครูกับนักเรียน กลุ่มตัวอย่างเป็นครูผู้ปฏิบัติการสอน ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา จังหวัดสมุทรสาคร ปีการศึกษา 2541 จำนวน 215 คน เป็นเพศชาย 106 คน และเพศหญิง 109 คน เครื่องมือที่ใช้ในการ ศึกษาค้นคว้าได้แก่ แบบสอบถามตัวแปรที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิตของครู สถิติ ที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ วิเคราะห์สหสัมพันธ์และการวิเคราะห์การถดถอย พหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า 1. วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของตัวแปรด้านส่วนตัวและด้านสิ่งแวดล้อม ในโรงเรียนกับสุขภาพจิตของครูระดับมัธยมศึกษาพบว่า1.1 ตัวแปรที่สัมพันธ์ทางบวกกับสุขภาพจิตมี 9 ตัวแปร ได้แก่เพศหญิง (X(,2)) การศึกษาระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่าขึ้นไป (X(,8)) ตำแหน่งอาจารย์ 1 (X(,12)) ตำแหน่งอาจารย์ 2 (X(,13)) เงินเดือนขั้นต่ำสุด 6,000-9,500 บาท (X(,15)) ประสบการณ์การทำงาน 1-5 ปี (X(,23)) ประสบการณ์การทำงาน 11 ปี ขึ้นไป (X(,25)) ภาระงานสอน (X(,27)) และสัมพันธภาพระหว่างครูกับผู้บริหาร (X(,33))1.2 ตัวแปรที่สัมพันธ์ทางลบกับสุขภาพจิตมี 12 ตัวแปร ได้แก่ เพศชาย (X(,1)) อายุระหว่าง 20-30 ปี (X(,3)) อายุตั้งแต่ 51 ปี ขึ้นไป (X(,6)) ระดับการศึกษาอนุปริญญาหรือเทียบเท่า (X(,7)) มีคู่สมรส (X(,10)) ตำแหน่ง อาจารย์ 3 (X(,14)) เงินเดือนระหว่าง 9,501-13,500 บาท (X(,16)) เงินเดือน ระหว่าง 13,501-16,800 บาท (X(,17)) เงินเดือนระหว่าง 16,801 บาท ขึ้นไป (X(,18)) ประสบการณ์ในการทำงาน 6-10 ปี (X(,24)) ภาระธุรการ (X(,26)) และ ภาระความรับผิดชอบต่อครอบครัว : การดูแลสมาชิกในครอบครัว (X(,29))1.3 ตัวแปรที่ไม่สัมพันธ์กับสุขภาพจิตมี 14 ตัวแปร ได้แก่ อายุ ระหว่าง 31-40 ปี (X(,4)) อายุระหว่าง 41-50 ปี (X(,5)) เป็นโสด (X(,9)) เป็นหม้าย (X(,11)) เงินเดือนและรายได้พิเศษระหว่าง 10,000-20,000 บาท (X(,19)) เงินเดือนและรายได้พิเศษระหว่าง 20,001-30,000 บาท (X(,20)) เงินเดือนและรายได้พิเศษระหว่าง 30,001-40,000 บาท (X(,21)) เงินเดือนและ รายได้พิเศษตั้งแต่ 40,001 บาทขึ้นไป (X(,22)) ภาระงานอื่นๆ (X(,28)) ภาระ ความรับผิดชอบต่อครอบครัว : ค่าใช้จ่ายส่วนตัว (X(,30)) ภาระความรับผิดชอบ ต่อครอบครัว : ค่าเช่าบ้าน (X(,31)) ภาระความรับผิดชอบต่อครอบครัว : ค่าผ่อนรถ (X(,32)) สัมพันธภาพระหว่างครูกับเพื่อนร่วมงาน (X(,34)) และ สัมพันธภาพระหว่างครูกับนักเรียน (X(,35)) 2. ตัวแปรที่ส่งผลต่อสุขภาพจิตเรียงลำดับจากส่งผลมากที่สุดไปน้อย ที่สุด มี 2 ตัวแปรคือ สัมพันธภาพระหว่างครูกับเพื่อนร่วมงาน (X(,34)) และเงินเดือนขั้นต่ำสุด จำนวน 6,000-9,500 บาท (X(,15)) ซึ่งร่วมกันทำนาย สุขภาพจิต ได้ร้อยละ 7.00 3. สมการพยากรณ์สุขภาพจิตของครูระดับมัธยมศึกษาเขียนได้ดังนี้3.1 ในรูปคะแนนดิบ (^,Y) = 24.628 - .044 X(,34) + 2.230 X(,15)3.2 ในรูปคะแนนมาตรฐาน Z = -.221 X(,34) + .154 X(,15)