การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนาเบื้องต้น มีจุด มุ่งหมายเพื่อพัฒนาหลักสูตรวิชาชีววิทยาระดับมัธยมศึกษา ตอนปลาย เรื่อง พื้นฐานทางเทคโนโลยีชีวภาพ ที่เน้นการ ปฏิบัติการทดลอง โดยใช้ประโยชน์จากสารเหลือทิ้ง ในการดำเนินการวิจัยได้ปฏิบัติตามขั้นตอนของการ พัฒนาหลักสูตร 6 ขั้นตอน คือ การศึกษาค้นคว้าและสำรวจ ข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนาหลักสูตร การสร้างเอกสาร หลักสูตร การประเมินหลักสูตรก่อนนำไปใช้ การปรับปรุง หลักสูตรก่อนนำไปใช้ การเตรียมบุคลากรและทดลองใช้หลักสูตร และการปรับปรุงหลักสูตรหลังการทดลองใช้ การดำเนินการดังกล่าวสามารถสร้างบทปฏิบัติการ พื้นฐานทางเทคโนโลยีชีวภาพได้ 5 สาขา 20 บทปฏิบัติการ แยกเป็นสาขาเทคโนโลยีการหมัก 7 บทปฏิบัติการ ได้แก่ การเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อ การตรวจสอบราและยีสต์ในอาหาร วิธีนับจำนวนจุลินทรีย์ทั้งหมดในอาหาร การหมักไวน์จากน้ำ ผลไม้ชนิดต่างๆ การผลิตน้ำส้มสายชูจากเปลือกผลไม้ การ ผลิตนมเปรี้ยวรับประทานเองและการตรวจหาจุลินทรีย์ในน้ำนม สาขาเทคโนโลยีของเสีย 3 บทปฏิบัติการ ได้แก่ การผลิต แอลกอฮอล์จากเศษอาหาร การเพาะเลี้ยงสาหร่ายและไรแดง โดยใช้น้ำเสีย และการขยายพันธุ์ผักและไม้ผลโดยใช้สารเหลือทิ้ง สาขาเทคโนโลยีการสร้างแหล่งวัตถุดิบใหม่ 4 บทปฏิบัติการ ได้แก่ การผลิตปุ๋ยชีวภาพจากสาหร่ายเซลล์เดียว การผลิตก๊าซชีวภาพ จากวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร การผลิตวุ้นสวรรค์จากสารเหลือทิ้ง และการเพาะเห็ดฟางด้วยเปลือกถั่วและเปลือกหน่อไม้ สาขา เทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม 4 บทปฏิบัติการ ได้แก่ ประสิทธิภาพใน การกำจัดน้ำเสียของพืชน้ำและจุลินทรีย์ การผลิตเส้นใยจาก วัชพืชโดยใช้จุลินทรีย์ การดูดซับคราบน้ำมันโดยใช้เสันใยจากพืช และจุลินทรีย์ และการกำจัดโลหะหนักจากน้ำเสียโดยใช้จุลสาหร่าย และสาขาวิศวกรรมเอนไซม์ 2 บทปฏิบัติการ ได้แก่ การศึกษา การยับยั้งเอนไซม์โปรตีเอสจากน้ำผลไม้และการศึกษาลักษณะ ของถังหมัก ก่อนการปรับปรุงในขั้นสุดท้ายได้นำหลักสูตรที่พัฒนาไปจัด ประชุมปฏิบัติการให้ครูผู้สอน และนำไปทดลองสอนเป็นเวลา 1 ภาคเรียน โดยใช้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 90 คน ของโรงเรียนปราจิณราษฎรอำรุง จังหวัดปราจีนบุรี เป็นกลุ่ม ตัวอย่าง ผลปรากฎว่า นักเรียนที่เรียนโดยใช้บทปฏิบัติการที่ สร้างขึ้น มีผลการเรียนด้านพุทธิพิสัย (ความรู้ความจำ ความ เข้าใจ การนำไปใช้และทักษะกระบวนทางวิทยาศาสตร์) ด้านจิตพิสัย (เจตคติทางวิทยาศาสตร์ คุณลักษณะทั่วไป คุณลักษณะเพื่อพัฒนาอาชีพ คุณลักษณะเพื่อพัฒนา สังคมและ คุณลักษณะเพื่อพัฒนาสุขภาพ) และด้านทักษะพิสัย (ทักษะ ปฏิบัติการทดลอง) ภายหลังการทดลองสอนสูงกว่าก่อนการ ทดลองสอน และนักเรียนกลุ่มทดลองมีผลการเรียนทุกด้าน ดังกล่าวสูงกว่านักเรียนที่เรียนโดยใช้หลักสูตรเดิมของ สสวท.