การศึกษาวิจัยเรื่อง ภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชน :การศึกษาสำรวจปัจจัยและผลกระทบของนโยบายสาธารณสุขมูลฐานในเขต 1 ของสาธารณสุข มุ่งที่จะตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่าง ตัวแปรสาเหตุ ได้แก่ กิจกรรมสาธารณสุขมูลฐานการปรับระบบบริการให้รองรับงานสาธารณสุขมูลฐาน การมีส่วนร่วมของประชาชน และความรู้ในการป้องกันโรค ที่มีต่อตัวแปรผล คือ ภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชน โดยใช้กรอบแนวทางการศึกษาทฤษฎีของการสาธารณสุขมูลฐานและแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ที่สำคัญ คือ(1) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างกิจกรรมสาธารณสุขมูลฐานการปรับระบบบริการให้รองรับงานสาธารณสุขมูลฐาน การมีส่วนร่วมของประชาชนและความรู้ในการป้องกันโรค ว่ามีส่วนสัมพันธ์กับภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชนอย่างไร(2) เพื่อศึกษาผลกระทบทั้งทางตรงและ/หรือทางอ้อม จากตัวแปรสาเหตุต่าง ๆ ที่มีต่อตัวแปรผล และ (3) เพื่อศึกษาเปรียบเทียบผลของกิจกรรมต่าง ๆ ในนโยบายสาธารณสุขมูลฐานในจังหวัดต่าง ๆ ของเขต 1 ของสาธารณสุข แบบสัมภาษณ์ตามแนว ซึ่งมีการสร้างมาตรวัดตัวแปร5 มาตรวัด ที่ผ่านการทดสอบความเชื่อถือได้ รวมทั้งความแม่นตรงของมาตรวัดแล้ว ถูกนำมาใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากประชากรเป้าหมายใน 8 จังหวัดที่สุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มกลุ่มหลายเชิงชั้น ในการวิเคราะห์ถดถอยข้อมูลได้ใช้สถิติพรรณนาเพื่อธิบายตัวแปรขั้นต้นและใช้สถิติขั้นสูง ได้แก่ การวิเคราะห์ถดถอยอย่างง่าย การวิเคราะห์ถดถอยพหุและการวิเคราะห์เส้นโยง เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของตัวแปรโดยมีการทดสอบฐานคติของสถิติพาราเมตริกแล้ว ผลการศึกษาพบว่า 1. แนวคิดหลักในเรื่องสาธารณสุขมูลฐานได้ส่งผลต่อภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชนโดยผ่านตัวแปรที่สำคัญ คือการปรับระบบบริการให้รองรับงานสาธารณสุขมูลฐาน การมีส่วนร่วมของประชาชน และความรู้ในการป้องกันโรค 2. เมื่อใช้การวิเคราะห์ถดถอยอย่างง่าย ในการทดสอบสมมุติฐานและให้การวิเคราะห์ถดถอยพหุ ในการตรวจสอบตัวแปรที่มีอิทธิพลสูงสุดกับภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชนแล้วพบว่าความสัมพันธ์ของตัวแปรต่าง ๆ เป็นไปตามสมมติฐานและตัวแปรที่มีอิทธิพลสูงสุดต่อภาวะสุขภาพอนามัย ได้แก่ความรู้ในการป้องกันโรคและเมื่อทำการทดสอบแบบจำลองเส้นโยงพบว่าเป็นไปตามแบบจำลองเส้นโยงสมมุติฐาน 3. การวิเคราะห์เส้นโยงแสดงให้เห็นถึงผลกระทบทางตรงและ / หรือทางอ้อม จากตัวแปรสาเหตุต่าง ๆ รวมทั้งขนาดค่าของผลกระทบรวมจากตัวแปรสาเหตุต่อตัวแปรผล ข้อเสนอแนะในการวิจัย 1. เพื่อให้การวิจัยมีการพิสูจน์ความเป็นสาเหตุและผลอย่างสมบูรณ์ ควรใช้รูปแบบการศึกษาวิจัยแบบทดลอง ตั้งแต่ก่อนนำนโยบายไปปฏิบัติ 2. ควรนำแนวคิดในเชิงประเมินผลมาเป็นกรอบทฤษฎีใช้ในการศึกษาร่วมกับแนวคิดในเรื่องสาธารณสุขมูลฐาน และแนวคิดเกี่ยวกับภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชน 3. ควรจัดหลักสูตรการศึกษาฝึกอบรมในเรื่องเกี่ยวกับความรู้ในการป้องกันโรคให้กับประชาชนที่สนใจ ซึ่งอาจจะแตกต่างกันในแต่ละท้องที่