เป็นการศึกษาถึงนโยบายการค้าข้าวประเภทรัฐบาลต่อรัฐบาล จากประสบการณ์การค้าข้าวระหว่างรัฐบาลไทยและรัฐบาลอินโดนีเซีย โดยศึกษาวิเคราะห์เปรียบเทียบถึงการส่งข้าวไปจำหน่ายต่างประเทศระหว่างรัฐบาลไทยโดยกระทรวงเศรษฐการและบริษัทค้าข้าวเอกชนว่าการค้าของฝ่ายไทยจะก่อให้เกิดประโยชน์แก่รัฐบาลในแง่เศรษฐกิจเป็นประเด็นสำคัญพร้อมทั้งการเมืองและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเป็นอันดับรองลงไปจากผลการศึกษาผู้เขียนได้วิเคราะห์และพิสูจน์ให้เห็นว่าการค้าข้าวส่งข้าวออกไปจำหน่ายต่างประเทศของกระทรวงเศรษฐการเป็นนโยบายอันถูกต้องที่รัฐบาลได้วางไว้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติ โดยเฉพาะการค้าข้าวทั้งภายในและภายนอกเป็นส่วนรวม อย่างไรก็ดีผู้เขียนได้ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการบริหารงานการส่งข้าวออกนอกประเทศดังต่อไปนี้คือ.- 1. ควรหาทางเพิ่มรายได้ชาวนาให้สูง เพื่อเป็นแรงจูงใจให้ชาวนาเพิ่มผลผลิตให้มากกว่าเดิมโดยการหาตลาดข้าวต่างประเทศเพิ่มขึ้น ส่งข้าวออกไปจำหน่ายต่างประเทศสม่ำเสมอไม่ให้ข้าวเหลือภายในมากเกินไปจะทำให้ราคาข้าวต่ำ 2. ควรจะใช้อัตราพรีเมี่ยมข้าวเป็นเครื่องมือในการปรับราคาข้าวส่งออกกับราคาข้าวในตลาดต่างประเทศเพื่อข้าวไทยจะได้มีโอกาสขายแข่งในตลาดต่างประเทศ เพื่อระบายข้าวที่เหลือบริโภคภายในประเทศให้หมดไป 3. ให้องค์การคลังสินค้ารับซื้อข้าวจากชาวนาในราคาพอสมควร ไม่ปล่อยให้พ่อค้าคนกลางกดราคาข้าว 4. ให้ชาวนาเข้าใจถึงความสำคัญและประโยชน์ที่จะได้รับในการติดต่อ และจัดตั้งธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์เพื่อจะได้ไม่ต้องเสียดอกเบี้ยแพงโดยการกู้เงินจากแหล่งอื่น 5. ควรขอให้รัฐบาลต่างประเทศที่ซื้อข้าวจากรัฐบาลไทยซื้อสินค้าอย่างอื่นของเราไปด้วย เพราะการค้าข้าวให้รัฐบาลต่างประเทศนั้นโดยปกติรัฐบาลขายในราคาถูกกว่าราคาของพ่อค้าข้าว 6. ควรส่งข้าวออกนอกตามแผนด้วยปริมาณที่กำหนดไว้เป็นเดือน ๆ เพื่อราคาข้าวจะได้สม่ำเสมอ 7. ควรมีนโยบายลดพ่อค้าคนกลางลงและให้ชาวนารวมกันเป็นสหกรณ์ ดำเนินการขายข้าวให้สมาชิกให้ได้ราคาดี ตลอดจนให้รัฐบาลให้บริการเรื่องราคาข้าวในกรุงเทพฯ โดยส่งข่าวความเคลื่อนไหวของราคาข้าวให้กลุ่มชาวนาทราบโดยทันที 8. เพื่อประโยชน์ของประเทศชาติ รัฐบาลควรจะเอาการส่งข้าวไปขายให้รัฐบาลต่างประเทศมาเป็นประโยชน์ในทางการเมืองด้วย ในตอนท้ายผู้เขียนสรุปว่า รัฐบาลไทยยังต้องยึดนโยบายค้าข้าวระหว่างรัฐบาลต่อรัฐบาลต่อไปอีก เพื่อเป็นการช่วยกำลังของพ่อค้าข้าวออกไปจำหน่ายนอกประเทศ