พระราชพิธีสิบสองเดือนถือเป็นประเพณีโบราณที่กระทำเพื่อให้เกิดความสวัสดิมงคลแก่ แผ่นดินในครั้งรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระราชนิพนธ์พระราชพิธี สิบสองเดือนขึ้นไว้เป็นวรรณกรรมที่สำคัญและใช้เขียนประดับผนังพระอุโบสถวัดราชประดิษฐ์ฯ กรุงเทพฯ การเลือกใช้พระราชพิธีสิบสองเดือนเขียนเป็นภาพจิตรกรรมนั้นถือได้ว่าเป็นความ แตกต่างไปจากขนบนิยมและจารีตเดิมอย่างเห็นได้ชัด สาเหตุหนึ่งที่ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลง ต่อคตินิยมในการเขียนภาพแบบไทยประเพณีนั้นน่าจะเกิดขึ้นจากการไหลเข้ามาของอิทธิพล วัฒนธรรมและศิลปตะวันตกซึ่งกำลังเฟื่องฟูในยุคนั้น ผลจากการศึกษาพบว่าภาพจิตรกรรมเรื่องพระราชพิธีสิบสองเดือนได้สะท้อนให้เห็นความ เปลี่ยนแปลงในโลกทัศน์และคตินิยมต่อจิตรกรรมไทยโดยการให้ความสำคัญต่อความรู้และวัฒนธรรม แบบตะวันตกและการใช้รูปเขียนในบทบาทหน้าที่ซึ่งแตกต่างออกไปโดยได้อิทธิพลจากศิลปะแบบ สัจนิยม นอกจากนี้เรื่องราวของประเพณีสิบสองเดือนก็เป็นวรรณกรรมที่กล่าวถึงประเพณี เกี่ยวกับชีวิตผูกพันอยู่กับการทำมาหาเลี้ยงชีพ และความต้องการอยู่อย่างปกติสุขของคนไทย ในสังคมเป็นหลัก อีกทั้งสะท้อนให้เห็นการใช้ภาพพระราชพิธีสิบสองเดือนเป็นสื่อในการสร้าง ความรู้สึกรักชาติ ตระหนักถึงวัฒนธรรมประเพณีของไทยที่มีมาแต่โบราณ โดยหวังให้คนเกิด สำนึกในความเป็นชาติ เพื่อใช้เป็นแรงต่อต้านการรุกรานจากชาติตะวันตก ข้อค้นพบจากการ ศึกษาอีกประการหนึ่งก็คือ ประเพณีพิธีกรรมในแต่ละเดือนนั้นมีทั้งเป็นประเพณีราษฎร์และ ประเพณีหลวง ซึ่งพิธีกรรมทั้ง 2 ระดับต่างก็สัมพันธ์กันในลักษณะถ่ายทอดอิทธิพลให้แก่กัน อีกทั้งการจัดให้มีพิธีกรรมขึ้นตามระยะเวลาที่กำหนดนับเป็นสิ่งสำคัญยิ่งในการปกครอง เพราะเป็นการแสดงออกถึงความเชื่อที่มีพิธีกรรมประกอบขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมและในขณะ เดียวกันประเพณีพิธีกรรมเหล่านั้นก็คือ กรอบในการปฏิบัติของราษฎรด้วย ดังนั้นการเปิด โอกาสให้สมาชิกในสังคมทุกระดับได้มีส่วนร่วมในการสร้างความสงบสุขแก่สังคมและแผ่นดิน เกิด สร้างความรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เป็นพวกพ้อง ตระหนักต่อหน้าที่ที่ปัจเจกบุคคล มีต่อชุมชนถือเป็นการสร้างบูรณาการและความเป็นปึกแผ่น มั่นคงให้แก่สังคมไทย รวมทั้ง สะท้อนให้เป็นความสัมพันธ์ระหว่างประเพณี พิธีกรรมกับฤดูกาลและการให้ความสำคัญให้ความ เคารพนบนอบต่อธรรมชาติตามลักษณะของสังคมเกษตรกรรมอีกด้วย