การวิจัยครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาปัจจัยพื้นฐานในการทำการเกษตรผสมผสาน และเปรียบเทียบผลการดำเนินการเกษตรผสมผสานตามแนวทางเศรษฐกิจแบบพอเพียง บนพื้นที่ธรณีสัณฐาน 3 รูปแบบในจังหวัดบุรีรัมย์ คือ พื้นที่ทำการเกษตรที่เป็นเขตที่สูง เทือกเขาทางทิศใต้ (รูปแบบที่ 1) พื้นที่ทำการเกษตรที่เป็นที่ราบลูกคลื่นลอนลาด (รูปแบบที่ 2) และพื้นที่ทำการเกษตรที่เป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำ (รูปแบบที่ 3) โดยใช้ แบบสอบถาม/สัมภาษณ์หัวหน้าครัวเรือนเกษตรกร ที่เข้าร่วมโครงการเกษตรทฤษฎีใหม่ ซึ่งมีพื้นที่ทำการเกษตรรูปแบบละ 40 ครัวเรือน รวมทั้งสิ้น 120 ครัวเรือน ข้อมูลที่ ได้นำมาวิเคราะห์โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS for WINDOW สถิติที่ใช้ทดสอบสมมติฐาน คือ t-test และ f-test ผลการศึกษาด้านศักยภาพของพื้นที่ทำการเกษตร พบว่า สภาพของพื้นที่และเนื้อดิน โดยส่วนรวมทั้ง 3 พื้นที่คล้ายคลึงกัน จะแตกต่างกันเฉพาะระยะห่างจากแหล่งภูมิประเทศ และความสูงจากระดับน้ำทะเลทำให้ดินมีความชื้นต่างกัน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเจริญ เติบโตของพืชพรรณทางการเกษตร พื้นที่ทำการเกษตรรูปแบบที่ 1 เหมาะสำหรับปลูกพืชไร่ พืชสวนและไม้ยืนต้น พื้นที่ทำการเกษตรรูปแบบที่ 2 เหมาะที่จะทำกิจกรรมการเกษตรทุก กิจกรรม ส่วนพื้นที่ทำการเกษตรรูปแบบที่ 3 ซึ่งเป็นที่ราบลุ่มเหมาะสมที่จะปลูกข้าว เลี้ยงสัตว์น้ำและปลูกพืชบนคันดิน ปัจจัยสำคัญในการทำการเกษตรผสมผสาน ได้แก่ พื้นที่ ถือครองและพื้นที่ทำการเกษตร แหล่งน้ำและปริมาณน้ำที่เพียงพอต่อการทำกิจกรรมการเกษตร ตลอดปี ความอุดมสมบูรณ์ของดิน สมาชิกในวัยแรงงาน ความรู้ด้านเทคโนโลยีทางการเกษตรและ เงินทุน ซึ่งคล้ายคลึงกันทั้ง 3 พื้นที่ศึกษา เกษตรกรมีความรู้ด้านเทคโนโลยีทางการเกษตร อยู่ในระดับปานกลางถึงน้อย ต้องการได้รับคำแนะนำเพิ่มเติมจากเจ้าหน้าที่ ด้านการแปรรูป ผลิตภัณฑ์ เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตรและด้านการตลาด เกษตรกรทั้ง 3 พื้นที่ศึกษา มีความคิดเห็นว่าการเข้าร่วมโครงการเกษตรทฤษฎีใหม่ทำให้ได้รับประโยชน์และเกิดผลดี ต่ออาชีพในระดับมากทุกกิจกรรมการเกษตร จากการทดสอบผลของการดำเนินการเกษตรผสมผสาน ของเกษตรกรทั้ง 3 พื้นที่ศึกษาพบว่า ไม่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 แสดงว่าผลของการดำเนินงานเหมือนกัน กล่าวคือเกษตรกรมีงานทำตลอดปี ไม่ต้องอพยพไป ขายแรงงานในเมืองใหญ่ การทำกิจกรรมหลายอย่างทำให้มีผลผลิตหลากหลาย เพียงพอต่อการ บริโภคในครัวเรือน มีผลผลิตส่วนเกินสำหรับจำหน่ายเป็นรายได้ของครอบครัว ทำให้ครอบครัว อบอุ่นและมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความพออยู่พอกินตามแนวทางเศรษฐกิจแบบพอเพียง ข้อเสนอแนะจากการศึกษาครั้งนี้ ควรให้เกษตรกรกลุ่มตัวอย่างที่เข้าร่วมโครงการ เกษตรทฤษฎีใหม่รักษาสระน้ำที่ทางราชการขุดให้ และเก็บน้ำให้เต็มสระ ควรให้เกษตรกร เลือกทำกิจกรรมการเกษตรที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ เพื่อจะได้ผลผลิตมากขึ้นและมีรายได้ เพิ่มขึ้นจากการขายผลผลิต ควรให้เกษตรกรรวมกันในรูปกลุ่ม เพื่อสร้างพลังในการกำหนด ราคาจำหน่ายผลผลิตทางการเกษตร หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรสนับสนุนและส่งเสริมให้เกษตรกร มีความรู้ด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์ เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตรและช่วยหาตลาดรองรับ ผลผลิตให้กับเกษตรกรอีกทางหนึ่งด้วย