การศึกษาเชิงสำรวจนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ เจตคติ และการปฏิบัติตาม สิทธิเด็กของมารดาเด็ก 4 ด้านคือ สิทธิในการอยู่รอด สิทธิในการได้รับการปกป้อง สิทธิ ในการมีส่วนร่วม และสิทธิในการพัฒนาและความสัมพันธ์ของปัจจัยพื้นฐานบางประการ ของมารดา ได้แก่ อายุ การศึกษา รายได้ส่วนตัว รายได้ครอบครัว อาชีพ การได้รับข้อมูล ข่าวสารด้านสิทธิเด็ก และประสบการณ์ด้านการได้รับสิทธิในวัยเด็ก ความรู้เรื่องสิทธิเด็ก เจตคติต่อเรื่องสิทธิเด็ก กับการปฏิบัติต่อเด็กตามสิทธิเด็กของมารดาเด็กวัยก่อนเรียน กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 283 คน เป็นมารดาเด็กวัยก่อนเรียน (4-6 ปี) ที่กำลังศึกษาระดับ ชั้นอนุบาล 1-3 ปีการศึกษา 2541 โรงเรียนในเขตอำเภอเมือง จังหวัดตาก เก็บข้อมูล โดยใช้แบบสอบถาม ระหว่างวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ถึงวันที่ 2 มีนาคม 2541 วิเคราะห์ ข้อมูลโดยใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ค่าความสัมพันธ์ไค-สแคว์ และเปรียบเทียบค่าคะแนนเฉลี่ย t-test ผลการวิจัยพบว่า มารดาร้อยละ 74.9 มีการปฏิบัติต่อเด็กตามสิทธิเด็กในระดับปานกลาง ร้อยละ 17.3 มีการปฏิบัติในระดับต่ำและร้อยละ 7.8 เท่านั้นที่มีการปฏิบัติอยู่ในระดับสูง และพบว่ามารดามีการปฏิบัติตามสิทธิเด็กในด้านการอยู่รอดดีที่สุด รองลงมาคือ สิทธิใน การได้รับการปกป้องคุ้มครอง สิทธิในการมีส่วนร่วมและสิทธิในการพัฒนาตามลำดับ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวกกับการปฏิบัติต่อเด็กตามสิทธิเด็กของมารดาอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติ ได้แก่ อายุ (p-value = 0.033) การศึกษา รายได้ครอบครัว (p-value < 0.001) รายได้ส่วนตัว (p-value = 0.003) ประสบการณ์ด้านการได้รับสิทธิในวัยเด็ก (p-value = 0.003) ความรู้เรื่องสิทธิเด็กและเจตคติต่อเรื่องสิทธิเด็ก (p-value<0.001) สำหรับอาชีพ พบว่า มารดาที่ทำงานเกี่ยวข้องกับเรื่องสิทธิเด็กมีการปฏิบัติต่อเด็กดีกว่ามารดาที่ทำงานไม่ เกี่ยวข้องกับเรื่องสิทธิเด็ก (p-value = 0.006) ส่วนปัจจัยที่ไม่มีความสัมพันธ์คือ การ ได้รับข้อมูลข่าวสารด้านสิทธิเด็กของมารดา จากผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะว่า มารดาควรได้รับการส่งเสริมให้มีการปฏิบัติตาม สิทธิเด็กให้ครอบคลุมสิทธิทั้ง 4 ด้าน โดยเน้นด้านที่มารดามีการปฏิบัติต่ำที่สุดคือสิทธิ ในการมีส่วนร่วม โดยการให้ความรู้ และปลูกฝังเจตคติต่อเรื่องสิทธิเด็กอย่างถูกต้องให้ แก่มารดาเด็ก อันจะนำไปสู่การปฏิบัติต่อเด็กตามสิทธิเด็กได้อย่างเหมาะสม รวมทั้งควร มีการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารต่างๆ ด้านสิทธิเด็กให้มารดาเด็กรับรู้ด้วย