การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในจังหวัดนครราชสีมาในการ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และตัวแปรที่มีผลต่อบทบาทของพระสงฆ์ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้ คือพระสงฆ์ซึ่งเป็นเจ้าอาวาสวัดในจังหวัดนครราชสีมา 317 รูป มีพระสงฆ์ตอบแบบสอบถาม กลับมา 297 รูป คิดเป็นร้อยละ 93.7 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ ในการวิจัย ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ((X)) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) การวิเคราะห์ ความแปรปรวนทางเดียว และทดสอบความแตกต่างรายคู่ด้วยวิธี LSD และการหาสัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการวิจัย พบว่า พระสงฆ์มีบทบาทในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้านกิจกรรมการอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมในระดับปานกลาง กิจกรรมส่วนใหญ่ได้แก่ การปลูกป่า การดูแลรักษาความสะอาด แม่น้ำและจัดบริเวณวัดให้ร่มรื่น และมีบทบาทในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้านการอบรมสั่งสอน ประชาชนเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในระดับมาก ธรรมะที่พระสงฆ์นำมาใช้ประยุกต์สอนเป็น ประจำ ได้แก่ หมวดธรรมคุ้มครองโลก มรรค 8 และกตัญญูกตเวที ตัวแปรด้านลักษณะส่วนบุคคลที่ทำให้บทบาทในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้านกิจกรรมการ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของพระสงฆ์ในจังหวัดนครราชสีมาแตกต่างกัน ได้แก่ จำนวนพรรษา และการศึกษาปริยัติธรรมแผนกธรรม ตัวแปรที่ทำให้บทบาทด้านการอบรมสั่งสอนประชาชน เรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของพระสงฆ์ในจังหวัดนครราชสีมาแตกต่างกัน ได้แก่ จำนวน พรรษา ระดับการศึกษาและการศึกษาปริยัติธรรมแผนกธรรม การรับรู้เรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อมและการอนุรักษ์ของพระสงฆ์มีความสัมพันธ์กับบทบาทด้าน กิจกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและด้านการอบรมสั่งสอนประชาชนเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และประสบการณ์การเรียนรู้เรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมีความสัมพันธ์กับบทบาทด้านกิจกรรม การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และด้านการอบรมสั่งสอนประชาชนเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ข้อเสนอแนะจากการวิจัย คือ หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมควรสนับสนุนบทบาทด้านอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมของพระสงฆ์โดยถวายความรู้และร่วมมือในกิจกรรมต่างๆ การวิจัยที่ควรจะศึกษา ต่อไป คือ พระสงฆ์กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้านอื่นๆ ความร่วมมือในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ระหว่างพระสงฆ์กับประชาชน และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของผู้นำทางศาสนาอื่นๆ