การประเมินผลหลักสูตรเป็นการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลในการตัดสินเพื่อเป็น แนวทางในการปรับปรุงหลักสูตร การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลปัจจัย กระบวนการผลิตและปัจจัยผลผลิตของหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาล ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2540 ที่จัดการศึกษาโดยโรงเรียนผู้ช่วยพยาบาล คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล โดยประยุกต์ใช้รูปแบบการประเมินผลหลักสูตรแบบจำลองซิป (CIPP Model) รวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 239 คน คือ นักศึกษาที่กำลังจะสำเร็จการศึกษา จำวน 33 คน ผู้สำเร็จการศึกษา 45 คน และผู้ร่วมงานด้านบริการพยาบาล จำนวน 161 คน (หัวหน้าหอผู้ป่วย จำนวน 10 คน พยาบาล จำนวน 76 คน และผู้ช่วยพยาบาล จำนวน 75 คน) โดยใช้แบบสอบถามความคิดเห้น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ SPSS/WIN โดยใช้ สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยกลุ่มตัวอย่าง สองกลุ่ม ผลการวิจัย พบว่า 1. ปัจจัยกระบวนการผลิตของหลักสูตร ประกอบด้วย 6 ด้าน คือ 1) ด้านการจัดเนื้อหาวิชาการเรียนภาคทฤษฎี 2) ด้านการดำเนินการสอนภาคทฤษฎีและการฝึก ปฏิบัติในห้องฝึกทักษะการพยาบาล 3) ด้านการฝึกปฏิบัติช่วยงานการพยาบาลบนหอผู้ป่วย 4) ด้านการสอบภาคทฤษฎีและการสอบการปฏิบัติในห้องฝึกทักษะการพยาบาล 5) ด้านการให้คะแนน การฝึกปฏิบัติช่วยงานการพยาบาลบนหอผู้ป่วย และ 6) ด้านการจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร นักศึกษาเห็นว่าปัจจัยด้านการจัดเนื้อหาวิชาการเรียนภาคทฤษฎีอยู่ในระดับดี และอีก 5 ปัจจัย เห็นว่าอยู่ในระดับพอใช้ ส่วนผู้สำเร็จการศึกษาเห็นว่าปัจจัยทั้ง 6 ด้านอยู่ในระดับพอใช้ 2. ปัจจัยผลผลิตของหลักสูตร ประกอบด้วย 4 ด้านคือ 1) ด้านการมีความรู้ในการปฏิบัติหน้าที่ ผู้ช่วยพยาบาล 2) ด้านการมีความสามารถช่วยงานการพยาบาลและให้บริการด้านสุขภาพ 3) ด้าน การมีมนุษยสัมพันธ์และสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ 4) ด้านการมี คุณธรรม จริยธรรมและเจตคติที่ดีต่อหน้าที่การงานและสังคม พบว่า นักศึกษาผู้สำเร็จการศึกษา และผู้ร่วมงานที่เป็นผู้ช่วยพยาบาล เห็นว่าปัจจัยผลผลิตของหลักสูตรทุกด้านอยู่ในระดับ พอใช้ สำหรับผู้ร่วมงานที่เป็นหัวหน้าหอผู้ป่วยและพยาบาล เห็นว่าปัจจัยผลผลิตหลักสูตร ด้านที่ 3 และด้านที่ 4 อยู่ในระดับพอใช้ ส่วนด้านที่ 1 และด้านที่ 2 อยู่ในระดับที่ ควรปรับปรุง จากการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะว่า การจัดการเรียนการสอนควรจัดให้มี ความสอดคล้องกันระหว่างภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เพิ่มการประสานความร่วมมือระหว่างอาจารย์ ประจำหลักสูตรและอาจารย์พิเศษภาคปฏิบัติ ควรมีระบบพี่เลี้ยงในการฝึกปฏิบัติช่วยงาน การพยาบาลบนหอผู้ป่วย เพิ่มการเรียนรู้ทางคอมพิวเตอร์ สำหรับการทำวิจัยครั้งต่อไป ควร มีการประเมินผลหลักสูตรทั้งระบบ ทุก 5 ปี